Na cmentarzach Podgórki Tynieckie i Prądnik Czerwony zakończono budowę nagrobków na wszystkich 21 zbiorowych mogiłach dzieci martwo urodzonych. To efekt projektu zrealizowanego przez Polskie Stowarzyszenie Obrońców Życia Człowieka, które objęło opieką wszystkie miejsca pochówków dzieci z pogrzebów organizowanych przez miasto.
Polskie Stowarzyszenie Obrońców Życia Człowieka zakończyło projekt budowy i oznaczenia nagrobkami 21 zbiorowych mogił dzieci nienarodzonych na krakowskich cmentarzach – Podgórki Tynieckie i Prądnik Czerwony. To tam Gmina Kraków organizuje pochówki dzieci martwo urodzonych w szpitalach, gdy rodzice rezygnują z pogrzebu indywidualnego.
Zadaniem naszego stowarzyszenia było nie tylko wykonanie nagrobków, ale także zapewnienie opieki nad tymi grobami – mówi Wojciech Zięba, prezes Polskiego Stowarzyszenia Obrońców Życia Człowieka. – Wzięliśmy na siebie również odpowiedzialność za pokrycie kosztów dzierżawy w przyszłości, by pamięć o tych dzieciach nie została przerwana. Jesteśmy przekonani, że to właśnie my – jako organizacja działająca od lat w Krakowie – powinniśmy podjąć się tego zadania.
W związku z planowanym od 2026 roku wprowadzeniem kremacji w pogrzebach organizowanych przez MOPS, w 13 mogiłach wykonano także nisze urnowe. Ma to umożliwić pochówek kolejnych dzieci, bez konieczności tworzenia nowych miejsc grzebalnych – Wspieramy rodziny w całej Polsce, które chcą pochować dziecko indywidualnie, ale zdajemy sobie sprawę, że nie zawsze jest to możliwe. Zbiorowe pochówki są wtedy formą wsparcia w sytuacji granicznej – tłumaczy dr Piotr Guzdek, koordynator projektu.
Stowarzyszenie angażuje się w organizację takich pogrzebów również w Krakowie, by każde dziecko – także to, którego rodzice nie byli w stanie zorganizować pochówku – miało miejsce ostatniego spoczynku – Na podkreślenie zasługuje bardzo dobra współpraca wszystkich instytucji – dodaje Guzdek. – Od szpitali, przez MOPS i zarządy cmentarzy, po naszą organizację. Szczególne uznanie należy się osobom z Działu Organizacyjnego MOPS, które potrafiły zbudować trwałą i efektywną współpracę wokół tematu, który wymaga wyjątkowej wrażliwości. Wspólnie tworzymy nową jakość w podejściu do żałoby okołoporodowej.
Rodzice mają prawo do pochowania dziecka – niezależnie od wieku ciąży – jeśli zabezpieczono zwłoki lub szczątki płodu. Prawo to przysługuje nawet wtedy, gdy nie ustalono płci dziecka. Personel medyczny ma obowiązek poinformować o tym pacjentkę przed wypisem ze szpitala i uzyskać jej decyzję w sprawie formy pochówku. Od sierpnia 2025 r. rodzice mogą też uzyskać świadczenia z ZUS, nawet jeśli nie udało się określić płci dziecka.
Jeśli rodzice nie zdecydują się na indywidualny pochówek, organizacją pogrzebu zajmuje się gmina – wypełniając obowiązek ustawowy. Tak powstają pochówki zbiorowe, które w Krakowie organizuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.
Uszanowanie ciała dziecka zmarłego przed narodzinami to konkretna forma uznania jego godności – zaznacza Guzdek. – W ten sposób mówimy o wartości życia bez konieczności wchodzenia w spór, pokazując, że szacunek wobec zmarłego dziecka nie powinien być kontrowersyjny.
Zbiorowe mogiły na obu cmentarzach są odwiedzane nie tylko przez rodziny dzieci, które tam spoczywają. Przychodzą też rodzice, którzy kiedyś nie zdecydowali się na pogrzeb, a dziś potrzebują symbolicznego miejsca pamięci. Takie groby stają się dla nich formą pożegnania i wyrażenia więzi – Dla wielu rodzin to ważny etap w przeżywaniu żałoby. Możliwość upamiętnienia dziecka, które odeszło przed narodzinami, pomaga uporządkować emocje, zwłaszcza gdy nie było wcześniej osobnego grobu – mówi koordynator projektu.
Groby dzieci nienarodzonych można łatwo rozpoznać – oznaczone są charakterystycznym sercem z dwoma stópkami i napisem: „Odeszły, aby żyć wiecznie…”. Na nagrobkach widnieją też imiona i nazwiska dzieci, jeśli zostały sporządzone akty urodzenia.
Uporządkowanie mogił, budowa nisz urnowych i postawienie nagrobków to wyraz elementarnego szacunku – mówi Wojciech Zięba. – Nie mogliśmy postąpić inaczej. Wszystko to było możliwe dzięki wsparciu naszych darczyńców, którzy okazali serce. To dzięki nim krakowskie zbiorowe groby stały się przestrzenią pamięci, miłości i nadziei.
źródło: Polskie Stowarzyszenie Obrońców Życia Człowieka
