Komitet Obrony Demokracji rozpoczął nabór obserwatorów społecznych na przedterminowe wybory prezydenta Krakowa. Organizatorzy chcą, aby przeszkolona osoba była obecna w każdej z 454 obwodowych komisji wyborczych w mieście.
Pierwsza tura przedterminowych wyborów prezydenta Krakowa odbędzie się 27 września. Na niespełna dwa tygodnie przed głosowaniem ruszyła rekrutacja osób, które mają przyglądać się pracy komisji, przebiegowi wyborów oraz ustalaniu ich wyników.
Nabór prowadzi Obywatelska Kontrola Wyborów, inicjatywa realizowana przez Komitet Obrony Demokracji. Podobną akcję przeprowadzono między innymi podczas wyborów parlamentarnych w 2023 roku. W marcu 2025 roku, gdy w części Krakowa odbywały się wybory uzupełniające do Senatu, obserwatorzy społeczni byli obecni w niemal 100 lokalach.
Tym razem skala przedsięwzięcia ma być znacznie większa. Organizatorzy chcą skierować obserwatorów do wszystkich 454 obwodowych komisji wyborczych działających w Krakowie – W 2023 roku pokazaliśmy, że obywatelskie zaangażowanie ma potężną siłę i potrafi skutecznie chronić procedury demokratyczne. Dziś stajemy przed kolejnym ważnym sprawdzianem w Krakowie – mówi Michał Leśniak z Komitetu Obrony Demokracji. Jak podkreśla, zadaniem obserwatorów ma być zwiększenie zaufania do przebiegu wyborów i ich końcowego wyniku, niezależnie od tego, który kandydat zwycięży – Kraków po ogłoszeniu wyników zasługuje na spokój. A ten spokój i zaufanie do werdyktu daje tylko jedna rzecz: absolutna pewność zachowania demokratycznych procedur w czasie głosowania i tego, by każdy pojedynczy głos został właściwie policzony – dodaje Michał Leśniak.
Co będzie robił obserwator?
Obserwator społeczny może przebywać w lokalu wyborczym podczas przygotowywania komisji do rozpoczęcia głosowania, wydawania kart wyborcom, zamknięcia lokalu, otwierania urny oraz liczenia głosów. Może także przyglądać się ustalaniu wyników i sporządzaniu protokołu. Nie jest jednak członkiem komisji. Nie może wydawać kart do głosowania, dotykać dokumentów wyborczych, pomagać w liczeniu głosów ani ingerować w decyzje podejmowane przez komisję. Jego zadanie polega na obserwowaniu, czy wszystkie czynności odbywają się zgodnie z obowiązującymi procedurami. Obserwator społeczny nie reprezentuje również żadnego z kandydatów ani komitetów startujących w wyborach. Tym różni się od męża zaufania, który jest wyznaczany przez konkretny komitet wyborczy.
Funkcję obserwatora może pełnić osoba mająca czynne prawo wyborcze do Sejmu. Nie musi być mieszkańcem Krakowa. Sam udział w obserwacji nie odbiera także możliwości zagłosowania, jednak głos należy oddać w komisji właściwej dla miejsca ujęcia danej osoby w spisie wyborców. Osoby zainteresowane udziałem w akcji mogą zgłaszać się przez formularz zamieszczony na stronie Obywatelskiej Kontroli Wyborów. Organizatorzy zapowiadają przeprowadzenie szkoleń oraz przydzielenie zgłoszonych osób do poszczególnych lokali. Udział w obserwacji ma charakter społeczny.
