Bilet studencki za 365 zł – to jedna ze sztandarowych obietnic wyborczych prezydenta (a wówczas kandydata) Aleksandra Miszalskiego. Symboliczna złotówka dziennie, tani abonament na życie w mieście, ukłon w stronę studentów, którzy i tak żyją na granicy budżetowego rozsądku. Pomysł nie dzielił świata na pół, nie wzbudzał wielkich sporów ideologicznych. Jedni mówili: świetna zachęta do korzystania z komunikacji. Inni: budżet i tak ledwo zipie, może nie teraz. Jednak wszyscy rozumieli, o co chodzi. To miała być jasna, policzalna ulga. Konkret.
I właśnie dlatego ta obietnica jest tak ważna. Bo problem nie polega na tym, że ktoś obiecał coś kontrowersyjnego. Problem w tym, że obiecał coś banalnego — i nadal tego nie zrobił. Z punktu widzenia polityka to właśnie takie „drobne” zapowiedzi są papierkiem lakmusowym wiarygodności. Nie metro za miliardy, nie wieloletni program inwestycyjny, nie kosmiczne wizje nowoczesnej mobilności. Tylko zwykły bilet, wyceniony na 365 zł rocznie. Jeden podpis, jedna decyzja, jeden projekt uchwały. Nic, co wymagałoby negocjacji z rządem, Brukselą albo sektorem badawczym NASA. A jednak jakoś się nie wydarzyło.
W internecie pojawiły się głosy w obronie prezydenta: że „wszystko podrożało”, że „półtora roku zmieniło realia”, że bilet musi być droższy, bo „drożeje cały świat”. Argumentacja klasyczna: gdy obietnica staje się niewygodna, winna jest inflacja, albo ogólny stan kosmosu. Co ciekawe, tuż po wyborach dominował zupełnie inny ton: „dajcie mu czas, dopiero został wybrany”. Teraz natomiast można przeczytać, że „już za późno, bo ceny wzrosły”. Za wcześnie, za późno… Wygląda zatem na to, że nigdy nie jest dobry moment, żeby zrealizować obietnicę.
Można oczywiście argumentować, że budżet miasta jest napięty, że komunikacja miejska kosztuje, że trzeba łatać, przerabiać, optymalizować i dopasowywać. Jednak w 2024 r. sytuacja finansowa miasta była już trudna, a jednak obietnica padła. A kiedy ktoś wkłada symboliczną złotówkę do programu wyborczego, to wie, że zostanie z niej rozliczony. Tym bardziej że ta konkretna deklaracja była jedną z najbardziej medialnych, powtarzaną w materiałach kampanijnych niczym refren.
Dziś, kiedy patrzymy na prezydencki projekt uchwały, w którym widnieje zupełnie inna cena — 470 zł — widać wyraźną różnicę między zapowiedzią a działaniem. I to różnicę nie w sprawie gigantycznej, od której zależy przyszłość miasta, ale w sprawie tak drobnej, że aż trudno pojąć, dlaczego utknęła w miejscu. „Dlaczego?” — to w zasadzie najuczciwsze pytanie, jakie można tu zadać. Czy prezydent potrzebuje więcej czasu? Czy w magistracie zapomniano zmienić jedną cyfrę w tabeli? Czy ktoś uznał, że obietnica może się „rozejść po kościach”? A może polityczna chemia kampanii zwyczajnie wygasła, a matematyka budżetowa sprowadziła ją na ziemię?
Tyle że — i tu zaczyna się sedno niniejszych rozważań — obietnice nie giną same z siebie. One wracają. A im mniejsza obietnica pozostaje niespełniona, tym większe wątpliwości narastają wobec tych wielkich. Bo jeśli prezydent nie jest w stanie dopiąć czegoś tak prostego jak bilet roczny za złotówkę dziennie, to jak ma wyglądać realizacja przedsięwzięć, które wymagają setek milionów złotych, wieloletnich procedur i potężnej koordynacji?
Weźmy choćby sztandarowy projekt Miszalskiego: metro. Według najnowszych zapowiedzi „pierwsze wbicie łopaty” ma nastąpić… już po kolejnych wyborach (choć w poprzedniej kampanii obiecywał rok 2028). To wizja nośna, nowoczesna, pełna miejskiej ambicji. Tylko że ulotki wyborcze przyjmą wszystko, a miejskie budżety — już niekoniecznie. Metro nie jest biletem za 365 zł, który da się wdrożyć w kilka tygodni. Metro to obietnica wymagająca setek stron dokumentacji, decyzji środowiskowych, stabilnego finansowania i determinacji, której trudno dowieść, jeśli najprostsza kampanijna deklaracja zostaje odłożona na bliżej nieokreślone „później”.
Ostatecznie polityka jest jak danie w restauracji: jeśli ktoś dzisiaj podał nam źle przyprawioną zupę, trudno uwierzyć, że jutro danie główne okaże się kulinarnym arcydziełem. Bilet studencki za złotówkę nie jest więc tylko biletem. To test — i wszystko wskazuje na to, że na dzień pisania niniejszego felietonu nie został on zdany z wynikiem pozytywnym.
Czytaj także: Radny i wspólnik – podwójna rola Aleksandra Miszalskiego
