Ruszył Copernicus Festival 2026 – jedno z największych w Polsce wydarzeń popularyzujących naukę. Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem „Złożoność”, a organizatorzy zapowiadają wykłady, debaty i spotkania poświęcone m.in. sztucznej inteligencji, świadomości, ewolucji człowieka i początkom wszechświata.
Inauguracja festiwalu odbyła się 19 maja w Muzeum Inżynierii i Techniki. Wydarzenie rozpoczęła konferencja prasowa z udziałem organizatorów, przedstawicieli Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz gościa specjalnego – prof. Davida C. Krakauera, prezesa Santa Fe Institute i jednego z najbardziej znanych badaczy zajmujących się teorią złożoności.
Tegoroczne hasło festiwalu – „Złożoność” – ma być próbą odpowiedzi na pytania o to, jak działają współczesne społeczeństwa, ludzki umysł, nowe technologie i mechanizmy rządzące światem przyrody. Organizatorzy podkreślają, że właśnie pojęcie złożoności coraz częściej staje się podstawowym narzędziem opisu współczesnych wyzwań naukowych i cywilizacyjnych.
Jednym z najważniejszych momentów konferencji było wystąpienie prof. Davida C. Krakauera dotyczące relacji między człowiekiem a sztuczną inteligencją. Naukowiec mówił o rosnącej roli algorytmów w przetwarzaniu informacji i podejmowaniu decyzji – Sztuczna i mechaniczna inteligencja wkrótce staną się naszym stałym partnerem w myśleniu – kluczowe będzie jednak to, czy zachowamy nad nimi kontrolę i odpowiedzialność za decyzje – podkreślał prof. Krakauer.
O znaczeniu samego pojęcia złożoności mówił także prof. Bartosz Brożek, prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego ds. rozwoju. Jak zaznaczał, temat przewodni festiwalu łączy dziś praktycznie wszystkie dziedziny wiedzy – od matematyki i fizyki po badania nad ludzkim umysłem – Złożoność to fascynujące zagadnienie, które naturalnie łączy się ze wszystkimi dziedzinami wiedzy. Możemy spojrzeć na matematykę, gdzie istnieją różne definicje i sposoby rozumienia złożoności. Złożoność odgrywa też kluczową rolę w fizyce – przez długi czas wydawało się, że dzięki upraszczaniu obserwowanych zjawisk będziemy w stanie w pełni zrozumieć świat. Później okazało się jednak, że nawet proste prawa natury prowadzą do niezwykle złożonych zjawisk – mówił prof. Brożek. Jak dodawał, pojęcie złożoności ma również ogromne znaczenie dla prób zrozumienia ludzkiego umysłu i mechanizmów jego działania – Wydaje nam się więc, że „złożoność” to temat, który dzięki wykładom i dyskusjom z udziałem znakomitych gości festiwalu pozwoli nam lepiej zrozumieć świat, w którym żyjemy – zaznaczał prorektor UJ.
Znaczenie wydarzenia podkreślała również dr Bogna Halska-Pionka, pełnomocnik prezydenta miasta ds. współpracy ze środowiskiem naukowo-akademickim. Jak mówiła, wielkie miasta od zawsze były przestrzenią wymiany myśli i rozwoju idei – Cieszymy się, że Kraków od lat może być gospodarzem festiwalu, który przyciąga wybitnych naukowców, popularyzatorów wiedzy i publiczność zainteresowaną rozmową o świecie oraz wyzwaniach współczesności. Tegoroczne hasło „złożoność” wydaje się szczególnie aktualne – pomaga nam bowiem lepiej zrozumieć rzeczywistość, w której żyjemy, oraz relacje między nauką, technologią i społeczeństwem – podkreślała.
Organizatorzy zapowiadają, że program tegorocznej edycji obejmuje ponad 30 wydarzeń. W planie są wykłady, debaty, warsztaty oraz pokazy filmowe organizowane zarówno w Muzeum Inżynierii i Techniki, jak i na Uniwersytecie Jagiellońskim. Ważnym elementem programu pozostaje również Strefa Kampus – cykl wydarzeń skierowanych do dzieci i młodzieży.
Wśród gości Copernicus Festival 2026 znaleźli się m.in. David C. Krakauer, John Hawks oraz Hiranya Peiris. Debaty i wystąpienia dotyczyć będą m.in. początków wszechświata, fal grawitacyjnych, neuroplastyczności, ewolucji człowieka oraz wyzwań związanych z rozwojem nowych technologii. Copernicus Festival potrwa do 24 maja. Wszystkie wydarzenia są bezpłatne i otwarte dla publiczności – zarówno stacjonarnie, jak i online.
