Nie będzie bezpłatnego parkowania w krakowskiej strefie dla najbardziej zasłużonych honorowych dawców krwi i dawców przeszczepu. Choć przygotowanie preferencji poparła zdecydowana większość Rady Miasta Krakowa, komisarz Stanisław Kracik uznał uchwałę za zrealizowaną i zamknął sprawę bez wprowadzania ulgi.
Pomysł stworzenia specjalnego abonamentu parkingowego dla osób szczególnie zasłużonych dla publicznej służby krwi oraz transplantologii pojawił się w lipcu. Projekt uchwały kierunkowej przygotował Klub Radnych Koalicji Obywatelskiej, a jego referentami byli Piotr Moskała i Alicja Szczepańska. Radni chcieli, aby osoby, które przez lata bezinteresownie oddawały krew lub zostały zasłużonymi dawcami przeszczepu, mogły bez opłat zostawiać samochody na miejscach objętych krakowską Strefą Płatnego Parkowania.
Projekt przewidywał utworzenie nowej kategorii abonamentu. Uprawnienie miało przysługiwać Zasłużonym Honorowym Dawcom Krwi I stopnia, osobom posiadającym legitymację „Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu” oraz Zasłużonym Dawcom Przeszczepu. W przypadku pierwszej grupy chodziło o kobiety, które oddały co najmniej 15 litrów krwi pełnej lub odpowiadającą tej objętości ilość jej składników, oraz mężczyzn mających na koncie minimum 18 litrów.
Bezpłatny abonament miał zostać wydany na jeden samochód wskazany przez osobę uprawnioną, na zasadach zbliżonych do abonamentu mieszkańca typu „KR”. Aby go otrzymać, należałoby przedstawić dokument potwierdzający posiadanie odpowiedniego tytułu, dokument tożsamości oraz potwierdzenie rozliczania podatku dochodowego na rzecz Gminy Miejskiej Kraków. Preferencje miały więc dotyczyć wyłącznie osób związanych podatkowo z miastem.
Autorzy projektu przekonywali, że takie rozwiązanie byłoby formą podziękowania mieszkańcom, którzy przez wiele lat wspierali system ochrony zdrowia. W uzasadnieniu wskazywali, że honorowe krwiodawstwo jest przejawem bezinteresownej działalności na rzecz ratowania ludzkiego życia. Radni chcieli wyróżnić osoby, które oddały kilkanaście lub kilkadziesiąt litrów krwi, a także zasłużonych dawców przeszczepu.
Projekt wpłynął do Rady Miasta Krakowa 8 lipca 2026 roku. Początkowo mówił o opracowaniu i wdrożeniu zasad zwolnienia z opłat za parkowanie. Przyjęta później uchwała miała jednak łagodniejsze brzmienie. Rada wskazała komisarzowi kierunek działania polegający na przeprowadzeniu analizy formalnoprawnej, organizacyjnej i finansowej oraz przygotowaniu propozycji możliwych rozwiązań dotyczących preferencji w opłatach za postój. Jeszcze przed głosowaniem Stanisław Kracik negatywnie zaopiniował pomysł. Opinia nr 39/2026 została wydana 24 sierpnia, czyli trzy dni przed podjęciem uchwały przez Radę Miasta. Nie przekonało to radnych, którzy w zdecydowanej większości opowiedzieli się za dalszymi pracami nad ulgami.
Podczas głosowania 27 sierpnia uchwałę poparło 37 radnych. Przeciw był tylko Tomasz Leśniak. Maciej Michałowski i Grzegorz Wojciech Stawowy wstrzymali się od głosu, a jedna obecna osoba nie wzięła udziału w głosowaniu. Za przyjęciem dokumentu głosowali przedstawiciele różnych środowisk politycznych, między innymi Łukasz Gibała, Aleksandra Owca, Łukasz Maślona, Michał Drewnicki, Piotr Moskała oraz Alicja Szczepańska.
Tak duże poparcie nie doprowadzi jednak do zmiany zasad obowiązujących w krakowskiej strefie. W odpowiedzi przesłanej przewodniczącemu Rady Miasta Krakowa Jakubowi Koskowi komisarz Stanisław Kracik poinformował, że wskazana przez radnych analiza została przeprowadzona, ale nie dała podstaw do wdrożenia preferencji – Argumentacja wyrażona w treści ww. opinii pozostaje aktualna – napisał Kracik, odwołując się do swojego negatywnego stanowiska z 24 sierpnia.
Po przyjęciu uchwały Zarząd Dróg Miasta Krakowa wystąpił do jednostek związanych z publiczną służbą krwi o przygotowanie danych dotyczących liczby osób, które mogłyby skorzystać ze zwolnienia. W odpowiedzi skierowanej do radnych nie podano jednak, ilu potencjalnych beneficjentów ustalono. Nie przedstawiono także szacowanego kosztu preferencji ani informacji o możliwym wpływie takiego abonamentu na funkcjonowanie Strefy Płatnego Parkowania. Z pisma nie wynika również również, jakie warianty zostały szczegółowo przeanalizowane. Nie wiadomo, czy poza całkowitym zwolnieniem z opłat rozpatrywano tańszy abonament, ograniczenie preferencji do określonych podstref albo wprowadzenie maksymalnej liczby bezpłatnych godzin. Komisarz poinformował jedynie o negatywnym wyniku działań przeprowadzonych przez miejską jednostkę.
Miasto uzasadnia odmowę ustawowym celem funkcjonowania śródmiejskiej strefy płatnego parkowania. Opłaty mają zwiększać rotację samochodów, poprawiać dostępność miejsc postojowych i ograniczać długotrwałe zajmowanie przestrzeni w najbardziej obciążonych częściach Krakowa. Zdaniem władz miasta rozszerzenie katalogu osób zwolnionych z opłat nie służyłoby realizacji tych założeń. W odpowiedzi komisarza stwierdzono, że wprowadzenie postulowanych preferencji nie pozwoliłoby na realizację ustawowych celów śródmiejskiej strefy płatnego parkowania. Uchwała wprowadzająca takie rozwiązanie miałaby być – według przedstawionej argumentacji – niezgodna z „kryterium legalności celu”.
Kracik powołał się również na przepisy dotyczące podziału kompetencji między Radą Miasta a organem wykonawczym. Uchwała kierunkowa może wskazywać oczekiwane działania, ale nie może wiążąco zobowiązać organu wykonawczego do zastosowania jednego, konkretnego rozwiązania. Radni mogą wyznaczać kierunki, jednak muszą pozostawić organowi wykonawczemu swobodę wyboru sposobu realizacji uchwały.
Władze Krakowa uznały zatem, że przeprowadzenie analizy wystarczyło do wykonania uchwały, nawet jeśli nie doprowadziło do przygotowania żadnej ulgi – Uchwałę nr LVIII/1250/26 Rady Miasta Krakowa z dnia 27 sierpnia 2026 r. należy uznać za zrealizowaną, gdyż działania określone w jej paragrafie 1 zostały przeprowadzone, jednak nie zostały pozytywnie zweryfikowane przez Zarząd Dróg Miasta Krakowa – poinformował Stanisław Kracik.
Stanowisko Krakowa różni się od wyjaśnień przedstawionych przez Ministerstwo Infrastruktury. Wiceminister Stanisław Bukowiec wskazał w odpowiedzi na interpelację poselską, że rada gminy lub miasta może ustalać preferencyjne warunki korzystania ze strefy dla określonych grup kierowców. Ministerstwo wymieniło honorowych oraz zasłużonych honorowych dawców krwi jako osoby, które mogą zostać objęte preferencyjnymi zasadami parkowania. Resort zaznaczył, że nie ma ogólnopolskiego obowiązku przyznawania takich ulg, a decyzję o ich wprowadzeniu podejmuje konkretny samorząd. Obowiązujące przepisy pozwalają jednak miastom ustalać opłaty abonamentowe, ryczałtowe, a nawet całkowicie zwalniać wybrane grupy kierowców z opłat.
– Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie resortu infrastruktury, w obecnym stanie prawnym samorządy mogą wprowadzić preferencyjne warunki w zakresie opłat za postój w strefach płatnego parkowania dla niektórych użytkowników drogi, np. dla Honorowych Dawców Krwi lub Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi – przekazał wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec.
