Senator Monika Piątkowska zarzuciła Aleksandrze Owcy, że ta nazywała budowę metra w Krakowie „mrzonką”. Demagog sprawdził wcześniejsze wypowiedzi radnej Razem i ocenił słowa kandydatki jako manipulację.
Spór dotyczy wypowiedzi Moniki Piątkowskiej podczas programu TVN24. Senator przekonywała, że Aleksandra Owca wcześniej krytykowała projekt budowy metra w Krakowie i określała go mianem „mrzonki” – Jak słyszę teraz o tym, że Jacek Majchrowski mroził metro i przypominam sobie wypowiedzi pani, i to właściwie całkiem świeże, że metro to są mrzonki, to nie bardzo rozumiem, co pani chce przekazać – mówiła Piątkowska. Senator pytała też swoją kontrkandydatkę, czy w ostatnich dniach zmieniła zdanie. Przypominała przy tym referendum z 2014 roku, w którym większość głosujących krakowian poparła budowę metra.
Sprawie przyjrzał się Demagog. To polski portal fact-checkingowy, który zajmuje się weryfikacją wypowiedzi polityków i innych osób publicznych oraz sprawdzaniem informacji pojawiających się w debacie publicznej. Publikuje analizy, w których zestawia wypowiedzi z dostępnymi danymi i źródłami.
W tym przypadku portal przeanalizował zarówno wypowiedź Moniki Piątkowskiej, jak i wcześniejsze słowa Aleksandry Owcy. Po ich porównaniu Demagog uznał, że przedstawienie stanowiska radnej Razem przez Piątkowską pomijało istotny kontekst i ostatecznie oznaczył wypowiedź senator jako „manipulację”. Jak wskazuje Aleksandra Owca rzeczywiście użyła wcześniej słowa „mrzonka”, jednak nie w takim znaczeniu, jakie przypisała jej Piątkowska.
Chodzi o wywiad dla Polskiej Agencji Prasowej z 1 czerwca. Owca mówiła wówczas, że realizacja projektu metra byłaby dla Krakowa korzystna i mogłaby rozwiązać część problemów komunikacyjnych miasta – Ja uważam, że na pewno dobrze byłoby, żeby ten projekt został zrealizowany – mówiła. Dopiero później padło określenie, do którego w sierpniu odwołała się Piątkowska – Nie możemy dla mrzonki, zanim nie będzie miała solidnego finansowania i jasnego harmonogramu realizacji, zaniedbać innych środków transportu – stwierdziła Owca.
Zdaniem Demagoga z całej wypowiedzi wynika więc, że radna Razem nie określała samej idei budowy metra jako bezsensownej. Słowo „mrzonka” odnosiła do projektu, który nie ma jeszcze zapewnionego finansowania i konkretnego harmonogramu. Jednocześnie przekonywała, że oczekiwanie na metro nie może oznaczać rezygnacji z bieżącej rozbudowy sieci tramwajowej.
Piątkowska: „Mówiła pani, że metro to są mrzonki”
Ten sam spór pojawił się podczas rozmowy w TVN24. Owca deklarowała tam wprost poparcie dla budowy podziemnej kolei – Kraków potrzebuje rozwoju, potrzebuje planu, potrzebuje harmonogramu, co oznacza, że tak, potrzebujemy metra, ale nie możemy w tym czasie zrezygnować z tramwajów, zrezygnować z inwestycji dla ludzi – mówiła. Piątkowska odpowiedziała, że jej kontrkandydatka wcześniej nazywała metro „mrzonkami” – Wielokrotnie się pani wypowiadała, że metro to są mrzonki. Krytykowała pani ten projekt – stwierdziła senator.
Owca zaprzeczyła takiej interpretacji. Tłumaczyła, że jej wcześniejsze słowa dotyczyły zastępowania konkretnych inwestycji tramwajowych odległą perspektywą budowy metra. Wskazywała przy tym na Azory i Kliny, czyli części Krakowa, których mieszkańcy od lat czekają na nowe połączenia tramwajowe. Jej zdaniem odpowiedzią na ich obecne problemy komunikacyjne nie może być wyłącznie argument, że w przyszłości w Krakowie powstanie metro.
Demagog: wypowiedź Piątkowskiej to manipulacja
Po zestawieniu wypowiedzi obu polityczek Demagog uznał stwierdzenie Moniki Piątkowskiej za manipulację. Według fact-checkerów senator przedstawiła słowa Aleksandry Owcy bez istotnego kontekstu. Demagog podkreśla, że polityczka Razem popiera realizację metra. Jej krytyka dotyczy przede wszystkim sytuacji, w której inwestycja bez zapewnionego finansowania oraz harmonogramu miałaby stać się argumentem za odkładaniem innych projektów transportowych. To właśnie pominięcie tego elementu zdecydowało o ocenie wypowiedzi Piątkowskiej jako manipulacji.
W tle politycznego sporu pozostaje referendum z 2014 roku. Krakowianie odpowiadali wtedy między innymi na pytania dotyczące organizacji zimowych igrzysk olimpijskich, budowy metra, rozwoju infrastruktury rowerowej oraz monitoringu. Frekwencja wyniosła 35,96 proc., dzięki czemu referendum było ważne. Za budową metra opowiedziało się ponad 55 proc. uczestników głosowania. Od tamtej pory miasto prowadziło kolejne analizy dotyczące szybkiego transportu szynowego. Powstało między innymi studium wykonalności, a dla pierwszego etapu planowanego wcześniej premetra uzyskano decyzję środowiskową. Koncepcja transportowa Krakowa została jednak później zmieniona w kierunku pełnoprawnego metra.
W lipcu 2026 roku ogłoszono przetarg na przygotowanie dokumentacji przedprojektowej dla tej inwestycji. Nadal pozostają jednak pytania dotyczące finansowania oraz dokładnego harmonogramu budowy. Według przedstawianych dotychczas założeń rozpoczęcie właściwych prac budowlanych może nastąpić dopiero między 2040 a 2045 rokiem.
Temat metra pojawił się również podczas sierpniowej wizyty premiera Donalda Tuska w Krakowie. Szef rządu przyjechał do miasta, aby poprzeć Monikę Piątkowską w kampanii wyborczej. Zapewniał wówczas, że Kraków ma być traktowany priorytetowo przy finansowaniu budowy metra. Premier mówił o przygotowywanym przez Ministerstwo Infrastruktury programie o wartości 10 mld euro przeznaczonym na systemy metra w polskich miastach.
Sama kwota nie była jednak nową deklaracją. O programie wartym 10 mld euro przedstawiciele rządu mówili już wcześniej. Środki miałyby pochodzić przede wszystkim z kolejnej perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Na obecnym etapie nie oznacza to więc, że Kraków ma już zagwarantowane pieniądze na metro. Donald Tusk podkreślał również, że tempo inwestycji będzie zależało od przygotowania przez miasto kompletnej dokumentacji, w tym uzyskania wymaganych decyzji środowiskowych.
