Czytelnictwo wśród dzieci i młodzieży w Polsce spada w zastraszającym tempie, a książki coraz częściej przegrywają z nowymi technologiami. Fundacja Powszechnego Czytania rusza z kolejną edycją programu „Ratownicy Czytelnictwa”, by odwrócić ten trend.
Ponad 70 procent dzieci w klasach I–III sięga po książki, ale już po 15. roku życia czyta tylko 40–50 procent nastolatków – wynika z badań Biblioteki Narodowej. To moment, w którym literatura zaczyna przegrywać z grami komputerowymi, mediami społecznościowymi i serwisami streamingowymi. Fundacja Powszechnego Czytania po raz kolejny uruchamia program „Ratownicy Czytelnictwa”, którego celem jest zatrzymanie tego niekorzystnego trendu. Partnerem inicjatywy została marka Lajkonik.
Badania pokazują, że dzieci dorastające w domach pełnych książek zdecydowanie częściej same zostają czytelnikami – aż 82 procent z nich utrzymuje ten nawyk w dorosłości. W rodzinach, w których brakuje literatury, szansa na rozwinięcie zwyczaju sięgania po książki znacząco maleje. Ogromną rolę odgrywa również głośne czytanie – wspólne przeżywanie historii, rozmowy o bohaterach i fabule sprawiają, że książka staje się naturalnym elementem codzienności. Gdy tego zabraknie, młodzież częściej wybiera ekran zamiast papieru.
Biblioteki szkolne i publiczne są miejscem, które w dużej mierze wyrównuje szanse. To właśnie tam dzieci i młodzież najczęściej mają kontakt z literaturą. Statystyki wskazują, że stanowią one około jednej trzeciej wszystkich czytelników bibliotek publicznych. To wyraźny dowód na to, że instytucje te odgrywają kluczową rolę w budowaniu kultury czytania, szczególnie tam, gdzie w domach nie ma książek.
WARTO PRZECZYTAĆ: Protest na placu Wszystkich Świętych przeciwko ChatControl (Galeria)
Program „Ratownicy Czytelnictwa” odpowiada na wyzwania związane z coraz niższym poziomem czytelnictwa wśród młodych ludzi. To ogólnopolska inicjatywa, w którą angażują się nauczyciele, bibliotekarze, edukatorzy, ale również rodzice, studenci i uczniowie–wolontariusze. Ich zadaniem jest organizowanie wydarzeń, warsztatów i akcji promujących literaturę w szkołach oraz w lokalnych społecznościach. Fundacja zapewnia uczestnikom szkolenia online, materiały dydaktyczne oraz możliwość uzyskania certyfikatów. – Budowanie czytelniczych nawyków jest niezwykle ważne – zarówno w domu, jak i w szkole. Program wspiera dorosłych w tej misji, dostarczając im wiedzy, narzędzi i poczucia wspólnoty – podkreśla Aleksandra Strzelecka z Fundacji Powszechnego Czytania.
Partnerem programu została marka Lajkonik, która już po raz drugi włącza się w tę inicjatywę. Firma wspiera kampanię, zachęcając rodziny do prostych rytuałów – kwadransa głośnego czytania, wspólnego wyboru książki w bibliotece czy rozmów o ulubionych bohaterach. – To drobiazgi, które przekładają się na trwałe nawyki czytelnicze – zaznacza Monika Pawłowska, Brand Manager w Lorenz Polska.
Piąta edycja programu potrwa przez cały rok szkolny. Zgłoszenia nauczycieli, bibliotekarzy, edukatorów i studentów przyjmowane są do 31 października 2025 roku poprzez formularz dostępny na stronie www.ratownicyczytelnictwa.pl. Udział w programie jest bezpłatny. Szkoły i instytucje, które podejmą działania w ramach inicjatywy, mogą uzyskać Certyfikat Szkoły Ratowników Czytelnictwa, a osoby indywidualne – tytuł Certyfikowanego Ratownika.
Eksperci zwracają uwagę, że spadek czytelnictwa nie jest zjawiskiem nieodwracalnym. Jeśli dzieci od najmłodszych lat mają kontakt z książką – w domu, szkole czy bibliotece – traktują ją jako naturalne źródło przyjemności i rozwijania wyobraźni. I właśnie o to walczą „Ratownicy Czytelnictwa”, pokazując, że literatura może być atrakcyjną alternatywą dla ekranów i wirtualnego świata.
