Decyzja o niewpuszczeniu kibiców Wisły Kraków na mecz we Wrocławiu uruchomiła lawinę. Prezes „Białej Gwiazdy” zapowiada skargę do Komisji Europejskiej i zawiadomienie do prokuratury. Do inicjatywy dołącza Wieczysta Kraków. W tle – nawet 200 mln zł publicznego wsparcia dla Śląska w ostatniej dekadzie i pytanie, czy miasto może bez końca finansować zawodowy klub.
Hasło „KapibaraGate” nie wzięło się znikąd. Kilka dni temu Wisła Kraków poinformowała, że obejmuje symboliczną opieką dwie kapibary z krakowskiego ogrodu zoologicznego. Był to element komunikacji klubu, który – jak podkreślano – miał zwrócić uwagę na sposób wydatkowania publicznych pieniędzy i pokazać alternatywę dla wielomilionowego finansowania zawodowego futbolu.
W internetowej dyskusji gest ten szybko został zestawiony z informacjami o kolejnych dotacjach dla Śląska Wrocław. Z połączenia wątku kapibar i zarzutów o publiczne miliony narodziło się ironiczne określenie „KapibaraGate”. Dziś funkcjonuje ono jako skrótowa nazwa całego sporu – od decyzji o niewpuszczeniu kibiców Wisły na mecz po zapowiedź skargi do Komisji Europejskiej w sprawie finansowania wrocławskiego klubu.
Bezpośrednim zapalnikiem była informacja przekazana przez Śląsk o zamknięciu stadionu dla sympatyków Wisły. Reakcja prezesa krakowskiego klubu była natychmiastowa. Jarosław Królewski ogłosił, że Wisła złoży zawiadomienie do prokuratury w sprawie sposobu zarządzania stadionem – obiektem wybudowanym z pieniędzy publicznych – oraz formalną skargę do Komisji Europejskiej w sprawie potencjalnie nielegalnego finansowania Śląska.
W oświadczeniu podpisanym przez prezesa Wisły czytamy, że klub oczekuje „pełnej transparentności i jednoznacznego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości” dotyczących zarządzania mieniem publicznym. Kluczowy jest jednak trzeci punkt komunikatu: skarga do Komisji Europejskiej w kontekście zasad pomocy publicznej i zakłócania uczciwej konkurencji w sporcie profesjonalnym. Sprawa ma zostać równolegle skierowana do FIFA i UEFA.
Na tym jednak nie koniec. W sobotni poranek Królewski poinformował, że do inicjatywy przyłącza się Wieczysta Kraków oraz finansujący ten klub Wojciech Kwiecień. Jak przekazał, rozmowa odbyła się bezpośrednio przed publikacją wpisu. „KapibaraGate nabiera kształtów” – napisał prezes Wisły.
Zapowiedziano uruchomienie dedykowanej strony internetowej, która ma w sposób uporządkowany dokumentować postępy prac nad wnioskiem kierowanym do Komisji. Ma również powstać możliwość przystąpienia do inicjatywy dla mniejszych klubów – tych, które funkcjonują przy ograniczonych budżetach i, jak podkreśla Wisła, powinny być beneficjentami publicznych programów wsparcia, a nie podmioty utrzymywane w dużej mierze przez samorząd.
Sedno zarzutów dotyczy skali miejskiej pomocy dla Śląska. Według informacji przytaczanych w debacie publicznej, w ostatnich dziesięciu latach wrocławski klub miał otrzymać około 200 mln zł wsparcia ze środków publicznych. Tylko tej zimy miasto przekazało kolejne 30 mln zł. Próby prywatyzacji klubu wcześniej się nie powiodły.
W rozmowie cytowanej przez branżowe media dr Bartłomiej Gawrecki, ekspert w zakresie wydatków publicznych, wskazał, że ewentualna skarga ligowego konkurenta zobowiązuje Komisję Europejską do zajęcia stanowiska. W przypadku podmiotu trzeciego taki obowiązek by nie istniał. To istotna różnica proceduralna.
Z perspektywy prawa unijnego pomoc publiczna jest niedozwolona, jeśli spełnia cztery przesłanki: pochodzi z zasobów państwowych, ma charakter selektywny, zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między uczestnikami rynku. W ocenie części prawników wsparcie dla Śląska może wpisywać się w ten schemat – jest finansowane przez samorząd, trafia do konkretnego klubu, może zaburzać rywalizację sportową i ekonomiczną oraz oddziałuje na rynek piłkarski funkcjonujący w ramach struktur europejskich.
Potencjalne konsekwencje? W skrajnym scenariuszu – obowiązek zwrotu niedozwolonej pomocy. To jednak wariant, który wymagałby formalnego postępowania i jednoznacznej decyzji Komisji.
