Decyzja papieża Leona XIV ogłoszona w dniu 26 listopada 2025 roku kończy okres spekulacji: nowym arcybiskupem metropolitą krakowskim został kard. Grzegorz Ryś. To znacząca zmiana w jednej z najważniejszych diecezji w Polsce, a zarazem powrót duchownego do miasta, z którym był związany przez większość życia – zarówno jako student, wykładowca, jak i biskup pomocniczy.
Droga do nominacji
Grzegorz Ryś urodził się w Krakowie w 1964 roku i to tutaj przeszedł większość swojej formacji oraz kariery akademickiej. Studiował na Papieskiej Akademii Teologicznej, uzyskując doktorat z teologii, a następnie habilitację w zakresie historii. Przez lata był związany z Uniwersytetem Papieskim Jana Pawła II, gdzie kierował m.in. Katedrą Historii Kościoła w Średniowieczu. W latach 2007–2011 pełnił funkcję rektora Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej.
W hierarchii kościelnej zaczął odgrywać istotną rolę w 2011 roku, kiedy papież Benedykt XVI mianował go biskupem pomocniczym krakowskim. Sześć lat później papież Franciszek powierzył mu kierowanie archidiecezją łódzką. W Łodzi Ryś przeprowadził m.in. diecezjalny synod oraz wprowadził diakonat stały. W tym okresie stał się jedną z bardziej rozpoznawalnych postaci polskiego episkopatu.
W lipcu 2023 roku Franciszek zapowiedział włączenie go do Kolegium Kardynałów, a kilka miesięcy później nadał mu tytuł kardynała prezbitera. Jako kardynał wziął udział w konklawe w 2025 roku, które zakończyło się wyborem Leona XIV.
Poza obowiązkami w archidiecezji łódzkiej Grzegorz Ryś był także administratorem apostolskim diecezji kaliskiej. Funkcję tę pełnił od czerwca 2020 roku – początkowo jako administrator sede plena, a po rezygnacji ówczesnego biskupa diecezjalnego jako administrator sede vacante. Odpowiadał za zarządzanie diecezją do lutego 2021 roku.
W Konferencji Episkopatu Polski zajmował liczne stanowiska, m.in. przewodniczącego Zespołu ds. Nowej Ewangelizacji oraz Rady ds. Dialogu Religijnego. W 2023 roku został potwierdzony jako członek Dykasterii ds. Biskupów oraz mianowany członkiem Dykasterii ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Szczególnie często wymieniano go w kontekście dialogu – zarówno międzyreligijnego, jak i wewnątrzkościelnego. W Krakowie był współtwórcą inicjatyw takich jak „Echo Asyżu” czy „Dziedziniec Pogan”. Jako duchowny był aktywny także w środowiskach młodzieżowych i na wydarzeniach ogólnopolskich.
Nominacja na metropolitę krakowskiego oznacza dla Rysia nie tylko awans w hierarchii kościelnej, ale przede wszystkim powrót do miasta, w którym się wychował i którego kościelne struktury zna od wielu dekad. To tutaj otrzymał święcenia, tu wykładał i tu prowadził swoje pierwsze projekty duszpasterskie. Archidiecezja krakowska od lat jest jedną z najważniejszych w Polsce – zarówno ze względu na jej historię, jak i liczbę instytucji kościelnych, seminariów, szkół czy inicjatyw społecznych. Każda zmiana na jej czele budzi więc duże zainteresowanie, również poza środowiskiem kościelnym.
Objęcie urzędu metropolity krakowskiego przez kard. Rysia zamyka kilkuletni okres jego aktywności w Łodzi i równocześnie otwiera nowy rozdział w zarządzaniu krakowską archidiecezją. Znając dotychczasowy dorobek duchownego – od działalności akademickiej, przez liczne inicjatywy społeczne, po pracę administracyjną – można zakładać, że jego obecność będzie miała wpływ nie tylko na zmianę w życiu kościelnym, ale także w lokalnej przestrzeni publicznej, prezentuje on bowiem inny styl debaty, niż jego poprzednik. Decyzja papieska formalnie kończy proces, który od miesięcy obserwowali zarówno wierni, jak i komentatorzy życia publicznego. Teraz pozostaje oczekiwać na ingres nowego metropolity oraz pierwsze decyzje w krakowskiej kurii.
Czytaj także: Prezydent Miszalski i arcybiskup Jędraszewski zapraszają na belgijkę z okazji Dnia Papieskiego
