Gdańsk i Lublin ograniczają liczbę wypadków. Warszawa, Wrocław i Rzeszów zamykają ulice przed szkołami, by chronić dzieci. Bydgoszcz przebudowuje przejścia w całym mieście. Tymczasem w Krakowie — mimo „priorytetu dla pieszych” — sytuacja wygląda: wypadków nie ubywa, nie ma ani jednej ulicy szkolnej, a miasto nie prowadzi żadnego programu poprawy bezpieczeństwa. Tak wynika z raportu „Ranking miast zrównoważonej mobilności. Edycja 2025”. Zestawia on największe polskie miasta pod kątem realnych działań na rzecz bezpieczeństwa pieszych.
W Krakowie od lat powtarza się, że „pieszy jest najważniejszy”. W dokumentach, w strategiach, w miejskich prezentacjach i konsultacjach to hasło pojawia się regularnie. Jednak raport „Ranking miast zrównoważonej mobilności. Edycja 2025” pokazuje, że w praktyce sytuacja wygląda inaczej. Miasto wypada przeciętnie na tle największych ośrodków w Polsce, a jego wynik w obszarze ruchu pieszego i bezpieczeństwa nie tylko nie plasuje go w czołówce, ale przede wszystkim nie wskazuje żadnej istotnej poprawy. Podczas gdy inne miasta konsekwentnie wdrażają działania systemowe, w Krakowie bezpieczeństwo pieszych pozostaje w dużej mierze na tym samym poziomie co kilka lat temu.
Raport, analizujący dane z lat 2022–2024, pokazuje, że liczba wypadków z udziałem pieszych w Krakowie nie spada. Nie odnotowano tu wyraźnego trendu poprawy, co wyróżnia miasto negatywnie na tle Gdańska czy Lublina, gdzie autorzy wskazują na zauważalne ograniczenie liczby zdarzeń i ofiar śmiertelnych. W Gdańsku w 2024 roku nie zginął żaden pieszy. W Krakowie takiej zmiany nie ma – sytuacja jest stabilna, ale stabilność nie oznacza poprawy.
TYLO U NAS: Prezydent obiecał gabinet ginekologiczny bez klauzuli sumienia. Po półtora roku – wciąż tylko plany
Jeszcze wyraźniej różnice widać w działaniach organizacyjnych. W coraz większej liczbie miast pojawiają się tzw. ulice szkolne – zamykane w godzinach porannych i popołudniowych, dzięki czemu dzieci mogą bezpiecznie dotrzeć do szkoły. Warszawa stosuje takie rozwiązania w kilku lokalizacjach, Wrocław i Rzeszów również zdecydowały się na ich wprowadzenie, a ich doświadczenia zostały wyróżnione w raporcie. W Krakowie nie funkcjonuje ani jedna ulica szkolna. Miasto uzyskało w tej kategorii zero punktów i nie zgłosiło ani jednego działania, które mogłoby pełnić taką funkcję. Autorzy raportu zwracają uwagę, że takie rozwiązania „mogą być testem podejścia władz miasta do bezpieczeństwa pieszych – zwłaszcza najmłodszych”
Podobnie wygląda kwestia programów poprawy bezpieczeństwa. W innych miastach działania mają charakter systemowy i długofalowy. W Warszawie realizowany jest program „Bezpieczna droga do szkoły”, obejmujący inwestycje w infrastrukturę i współpracę z policją. Bydgoszcz prowadzi program „Przejście+”, który wyróżniono za kompleksowe podejście: od doświetlenia przejść po zmiany w geometrii ulic. W Krakowie nie wskazano żadnego programu o takim charakterze. Autorzy raportu zauważają, że choć w wielu samorządach nie brakuje deklaracji, „nie są one przekładane na działania inwestycyjne”
Warto podkreślić, że ranking nie ocenia wizji, planów ani zapisów w dokumentach strategicznych. Bierze pod uwagę tylko realne działania, które zostały faktycznie wdrożone. A tych w Krakowie – w obszarze ruchu pieszego i bezpieczeństwa – po prostu brakuje. Nie oznacza to, że miasto jest szczególnie niebezpieczne; raport nie klasyfikuje go jako jednego z najsłabszych. Oznacza jednak, że Kraków nie wykorzystuje potencjału, jaki posiada, aby poprawić warunki poruszania się pieszo. Inwestycje punktowe nie tworzą całościowej, konsekwentnej polityki, która mogłaby dać taki efekt jak w Gdańsku, Lublinie czy Warszawie.
Wnioski są konkretne i nie wynikają z opinii, ale z zestawienia danych. Kraków nie zmniejsza liczby wypadków, nie stosuje rozwiązań stosowanych w innych dużych miastach, nie prowadzi programów bezpieczeństwa, nie modernizuje przejść w sposób systemowy, nie wprowadza ulic szkolnych. W efekcie znalazł się w środku stawki – nie dlatego, że jest wyjątkowo słaby, ale dlatego, że inne miasta zaczęły działać szybciej i konsekwentniej. Autorzy raportu przypominają: „To zapewnienie bezpieczeństwa właśnie pieszym umożliwia rozwój mobilności alternatywnej wobec prywatnego samochodu”
Raport „Ranking miast zrównoważonej mobilności. Edycja 2025” został przygotowany przez Fundację Promocji Pojazdów Elektrycznych (FPPE) we współpracy z Polityką Insight.
