Kraków przygotowuje nowe porozumienie z siedmioma sąsiednimi gminami, które ma uporządkować funkcjonowanie wspólnego systemu kanalizacji i oczyszczania ścieków. Choć nazwa projektu brzmi technicznie, jego skutki dotyczą mieszkańców całej aglomeracji – zarówno Krakowa, jak i okolicznych miejscowości.
Podczas środowej sesji Rady Miasta Krakowa odbyło się pierwsze czytanie projektu uchwały dotyczącego zawarcia nowego porozumienia międzygminnego. Dokument ma umożliwić zmianę obszaru, granic i równoważnej liczby mieszkańców aglomeracji Kraków. To konieczny krok przed przyjęciem nowych granic aglomeracji zgodnie z przepisami Prawa wodnego.
Choć projekt mówi o zmianie granic aglomeracji, nie oznacza to zmian administracyjnych ani poszerzenia granic Krakowa. Chodzi o tzw. aglomerację ściekową, czyli obszar, z którego ścieki trafiają do wspólnego systemu kanalizacyjnego i oczyszczalni. Jej granice wyznacza się nie według przebiegu granic gmin, lecz tam, gdzie funkcjonuje lub planowana jest wspólna infrastruktura kanalizacyjna. Aglomeracja Kraków obejmuje nie tylko teren miasta, ale także części siedmiu okolicznych gmin: Kocmyrzowa-Luborzycy, Michałowic, Świątnik Górnych, Wieliczki, Wielkiej Wsi, Zabierzowa i Zielonek. To właśnie dlatego wszystkie samorządy muszą zawrzeć wspólne porozumienie. Takiego rozwiązania wymagają przepisy Prawa wodnego w przypadku aglomeracji obejmujących więcej niż jedną gminę.
Jak wyjaśnia krakowski magistrat, konieczność przygotowania nowego porozumienia wynika z obowiązkowego przeglądu obszaru i granic aglomeracji, który zakończył się w listopadzie 2025 roku. Analiza wykazała potrzebę aktualizacji zarówno przebiegu granic, jak i równoważnej liczby mieszkańców (RLM). To wskaźnik wykorzystywany przy planowaniu systemów kanalizacyjnych oraz rozliczaniu realizacji krajowych i unijnych wymagań dotyczących oczyszczania ścieków. Obecnie aglomeracja Kraków liczy 924 922 RLM.
Nowe porozumienie szczegółowo określa również podział obowiązków pomiędzy samorządami. Kraków pozostanie gminą odpowiedzialną za przygotowywanie dokumentacji dotyczącej Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych, prowadzenie okresowych przeglądów granic aglomeracji oraz współpracę z Wodami Polskimi i Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska. Miasto będzie także zbierało od pozostałych gmin informacje niezbędne do przygotowania sprawozdań i aktualizacji programu.
Po stronie pozostałych samorządów znajdzie się obowiązek przekazywania Krakowowi aktualnych danych dotyczących sieci kanalizacyjnej, liczby mieszkańców korzystających z kanalizacji oraz planowanych inwestycji. Dokument przewiduje również, że wszystkie gminy będą współpracować przy przygotowywaniu dokumentacji wymaganej przez administrację państwową oraz instytucje odpowiedzialne za gospodarkę wodną. Dane będą przekazywane nieodpłatnie, zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Porozumienie nakłada także na wszystkie gminy obowiązek zapewnienia na swoim terenie systemów zbierania ścieków zgodnych z wymaganiami unijnej dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych. To jeden z warunków prawidłowego funkcjonowania całej aglomeracji i realizacji zobowiązań Polski wobec Unii Europejskiej.
Dla mieszkańców zmiany nie będą odczuwalne na co dzień. Nie oznaczają nowych granic Krakowa, zmian adresów czy podporządkowania okolicznych miejscowości miastu. Ich celem jest uporządkowanie zasad współpracy pomiędzy samorządami i dostosowanie systemu kanalizacyjnego do rozwoju zabudowy w Krakowie oraz okolicznych gminach. Dzięki temu łatwiejsze będzie planowanie nowych inwestycji kanalizacyjnych, rozbudowa sieci oraz prowadzenie wspólnej polityki w zakresie oczyszczania ścieków.
Jak podkreśla magistrat, projekt nie będzie miał wpływu na budżet miasta. Przyjęcie uchwały nie wymaga zwiększenia zatrudnienia w Urzędzie Miasta Krakowa ani ponoszenia dodatkowych wydatków związanych z jej realizacją. Przed wejściem zmian w życie porozumienie będzie musiało zostać zaakceptowane przez wszystkie zainteresowane samorządy.
