W nocy z 9 na 10 lutego 1940 roku zaczęła się jedna z najboleśniejszych kart w historii Polski – pierwsza masowa deportacja obywateli na Sybir. W bydlęcych wagonach, w środku zimy, tysiące rodzin zostały wyrwane ze swoich domów i wywiezione w głąb Związku Sowieckiego. W 86. rocznicę tych wydarzeń Kraków uczcił pamięć ofiar – w milczeniu, z wdzięcznością i z myślą o tych, którzy przetrwali.
Uroczystości rozpoczęły się na placu im. o. gen. Adama Studzińskiego, gdzie pod tablicą Zesłańców Sybiru złożono wieńce. Dalsza część obchodów odbyła się w Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń Uniwersytetu KEN w Krakowie.
– Wspominamy ich nie tylko z potrzeby pamięci, ale też z wdzięczności – za siłę, którą pokazali, i za to, że mimo wszystko pozostali wierni sobie i Polsce – mówiła Elżbieta Achinger, I wicewojewoda małopolska, składając hołd rodzinom zesłańców i wszystkim, którzy dbają o zachowanie tej pamięci: Sybirakom, nauczycielom, społecznikom i organizacjom pozarządowym.
10 lutego 1940 r. Sowieci wywieźli obywateli polskich ze wschodnich województw II RP, zajętych po 17 września 1939 r. przez Armię Czerwoną. Na mrozie dochodzącym do minus 40 stopni, wysłano ich w podróż przez tysiące kilometrów w bydlęcych wagonach, bez jedzenia, picia i zachowania elementarnej higieny. Na nieludzką ziemię do niewolniczej pracy trafiły m.in. rodziny urzędników, ziemian i osadników wojskowych.
W latach 1940-1941 sowieci przeprowadzili cztery masowe deportacje obywateli polskich. Druga odbyła się 13 kwietnia 1940 r. W jej wyniku wysiedlono głównie rodziny osób przetrzymywanych w obozach jenieckich oraz więzionych i aresztowanych. Trzecia tura wywózek odbyła się 29 czerwca 1940 r. i dotknęła głównie tzw. bieżeńców, czyli uciekinierów spod okupacji niemieckiej. Czwarta – w maju i czerwcu 1941 r. Wysiedleniu podlegali przede wszystkim członkowie konspiracji i ich bliscy, rodziny osób rozstrzelanych, aresztowanych za „działalność kontrrewolucyjną”, ukrywających się lub zbiegłych pod okupację niemiecką.
źródło: MUW
