W nocy Kraków znalazł się w czołówce miast o najgorszej jakości powietrza na świecie. Przy niskiej temperaturze i braku wiatru stężenia pyłów zawieszonych znacząco przekroczyły obowiązujące normy, co potwierdziły dane z miejskich i międzynarodowych systemów monitoringu.
W nocy z poniedziałku na wtorek jakość powietrza w Kraków wyraźnie się pogorszyła. Wzrost stężeń pyłów zawieszonych był obserwowany już w godzinach wieczornych, natomiast najwyższe wartości odnotowano między północą a wczesnym rankiem. W tym czasie mapy jakości powietrza dla miasta i regionu wskazywały w wielu lokalizacjach bardzo zły stan powietrza.
Średnie stężenie pyłu PM10, liczone ze wszystkich stacji pomiarowych na terenie Krakowa, osiągnęło w kulminacyjnym momencie około 145–150 µg/m³. Dla porównania, obowiązująca norma dobowa dla PM10 wynosi 50 µg/m³. Oznacza to niemal trzykrotne przekroczenie dopuszczalnego poziomu. W części punktów pomiarowych chwilowe wartości były jeszcze wyższe i dochodziły do około 180–200 µg/m³.
Wysokie stężenia notowano również w przypadku pyłu PM2,5. W nocy wartości wahały się w granicach 100–130 µg/m³, podczas gdy dopuszczalna norma średnioroczna dla tego zanieczyszczenia wynosi 20 µg/m³. Takie poziomy oznaczają powietrze bardzo niekorzystne dla zdrowia, szczególnie dla osób z chorobami układu oddechowego i krążenia.
Po przekroczeniu progów określonych w planie działań krótkoterminowych miasto zdecydowało o wprowadzeniu we wtorek bezpłatnej komunikacji miejskiej. Rozwiązanie to obowiązywało od pierwszych porannych kursów do końca dnia i miało na celu ograniczenie emisji związanej z ruchem samochodowym. Równocześnie ogłoszono drugi stopień zagrożenia smogowego dla Krakowa oraz części Małopolski.
Zła jakość powietrza była odnotowywana nie tylko w Krakowie, ale także w innych miastach regionu oraz w gminach ościennych. W wielu miejscowościach średnie godzinowe stężenia PM10 przekraczały 120–160 µg/m³, a lokalnie osiągały wyższe wartości. Wskazuje to na regionalny charakter epizodu smogowego.
W tym samym czasie Kraków pojawił się wysoko w globalnych rankingach jakości powietrza, tworzonych na podstawie bieżących danych z czujników. W nocnych zestawieniach miasto znajdowało się w pierwszej dziesiątce najbardziej zanieczyszczonych miast na świecie, okresowo przesuwając się w górę rankingu. Zestawienia te mają charakter dynamiczny, jednak potwierdzają skalę nocnych przekroczeń.
Wysokie stężenia pyłów notowano w różnych częściach miasta – zarówno w centrum, jak i na obrzeżach. Różnice pomiędzy poszczególnymi lokalizacjami były stosunkowo niewielkie, co oznacza, że pogorszenie jakości powietrza objęło praktycznie cały obszar Krakowa. Podobna sytuacja panowała w miejscowościach podkrakowskich.
Na rozwój sytuacji istotny wpływ miały warunki pogodowe. W nocy temperatura spadła miejscami do około –8 do –10°C, a prędkość wiatru utrzymywała się na poziomie 0–1 m/s. Dodatkowo wystąpiła inwersja temperatury, która sprzyjała gromadzeniu się zanieczyszczeń w niższych warstwach atmosfery i utrudniała ich rozpraszanie.
Epizod smogowy wystąpił mimo obowiązującego w Krakowie zakazu spalania węgla i drewna, który funkcjonuje od 1 września 2019 roku.
