Do Rady Miasta Krakowa trafiło pismo Prezydenta Miasta Krakowa Aleksandra Miszalskiego, w którym magistrat odnosi się do założeń finansowych miasta na kolejne lata. Dokument, datowany na 4 listopada 2025 r., stanowi odpowiedź na pytania RIO dotyczące m.in. prognoz dochodów, kosztów obsługi długu oraz planowanych oszczędności. Z jego treści wynika, że miasto skorygowało część wcześniejszych założeń, a jedną z najistotniejszych zmian jest obniżenie planowanej na 2026 r. nadwyżki operacyjnej o 261 mln zł w porównaniu z prognozą przyjętą we wrześniu 2025 r.
Jak wyjaśnia Prezydent Miszalski, korekta nadwyżki operacyjnej jest efektem zarówno ostrożniejszego podejścia do prognoz dochodowych, jak i zmiany założeń dotyczących kosztów w kolejnych latach. W piśmie podkreślono, że wcześniejsze prognozy były przygotowywane w warunkach dużej niepewności makroekonomicznej, a aktualizacja danych miała na celu zwiększenie bezpieczeństwa finansowego miasta.
W części dotyczącej kosztów obsługi długu miasto wskazuje na zmienność stóp procentowych oraz decyzje Rady Polityki Pieniężnej, które w ostatnich miesiącach doprowadziły do obniżenia stóp z 5,75% do 4,5%. Jednocześnie, po ponownej analizie, przyjęto bardziej zachowawcze założenia na dalsze lata. W efekcie prognozowane koszty obsługi długu w 2030 r. zostały zwiększone o 37,7 mln zł, co również miało wpływ na korektę wyniku operacyjnego w dłuższej perspektywie.
Pismo odnosi się także do planowanych działań oszczędnościowych, w szczególności w obszarze oświaty. Prezydent wskazuje, że od 2022 r. obowiązuje uchwała podnosząca wysokość dotacji dla niepublicznych placówek ponad poziom ustawowy. Jednocześnie zapowiada, że nie planuje przyjęcia nowej uchwały w tym zakresie, co – według szacunków miasta – ma przynieść oszczędności rzędu 70 mln zł rocznie od 2026 r. Dodatkowym czynnikiem mają być inwestycje w infrastrukturę opieki nad dziećmi, w tym uruchomienie w latach 2026–2027 jedenastu nowych żłobków, co w dłuższej perspektywie ma ograniczyć skalę dotacji dla placówek prowadzonych przez inne podmioty.
W dokumencie wskazano również na planowaną centralizację i standaryzację części procesów w oświacie i pomocy społecznej, a także na zmiany organizacyjne w zamówieniach publicznych. Wśród wymienionych działań znalazły się m.in. objęcie obsługą Miejskiego Centrum Obsługi Oświaty kolejnych jednostek, ujednolicenie regulaminów i standardów zatrudnienia oraz wprowadzenie nowego regulaminu tzw. zamówień bagatelnych po przeprowadzonym audycie. Miasto zwraca także uwagę na planowane oszczędności wynikające z modernizacji oświetlenia na energooszczędne, które – według szacunków – mają sięgnąć 18 mln zł w 2028 r. i 19 mln zł w 2029 r.
Po stronie dochodów Prezydent Miszalski prognozuje, że w 2026 r. wpływy z udziału w PIT, CIT oraz subwencji ogólnej wyniosą 6,236 mld zł, co oznacza wzrost o 607 mln zł w porównaniu z planem na 2025 r., czyli 10,79%. Jednocześnie miasto zakłada stopniowe spowolnienie tempa wzrostu dochodów z PIT w kolejnych latach, do poziomu 5,1% w 2029 r., co – jak zaznaczono – ma odzwierciedlać ostrożne podejście do prognoz gospodarczych.
W podsumowaniu pisma Prezydent Miszalski podkreśla, że zmniejszenie planowanej nadwyżki operacyjnej na 2026 r. nie wynika z jednego czynnika, lecz z całościowej rewizji założeń finansowych. Korekta ta ma – według autorów dokumentu – lepiej odzwierciedlać realne możliwości budżetu miasta w kolejnych latach i zapewnić większą stabilność finansową w dłuższej perspektywie.
Komentarz redakcyjny: dlaczego nadwyżka operacyjna ma znaczenie
Nadwyżka operacyjna to różnica między bieżącymi dochodami miasta a jego bieżącymi wydatkami, czyli tymi, które są konieczne do codziennego funkcjonowania samorządu – utrzymania szkół, komunikacji miejskiej, administracji, instytucji kultury czy pomocy społecznej. W uproszczeniu: pokazuje, czy miasto „zarabia na siebie” w bieżącej działalności.
Jeżeli nadwyżka operacyjna jest dodatnia, samorząd ma środki, które może przeznaczyć na inwestycje, spłatę zadłużenia albo wkład własny do projektów współfinansowanych ze środków zewnętrznych. To także jeden z kluczowych wskaźników, na które patrzą instytucje nadzorcze i finansowe przy ocenie stabilności budżetu miasta.
Zmniejszenie planowanej nadwyżki operacyjnej – w tym przypadku o 261 mln zł – nie oznacza automatycznie problemów finansowych, ale zawęża pole manewru. Im mniejsza nadwyżka, tym mniejsze możliwości finansowania nowych inwestycji bez sięgania po dodatkowy dług oraz mniejsza odporność budżetu na nieprzewidziane wydatki lub spadek dochodów.
Dlatego informacje o zmianach w poziomie nadwyżki operacyjnej są istotne nie tylko dla radnych czy Regionalnej Izby Obrachunkowej, lecz także dla mieszkańców. To właśnie od tego wskaźnika w dużej mierze zależy, jak bardzo miasto może sobie pozwolić na nowe projekty i jak bezpieczna jest jego sytuacja finansowa w kolejnych latach.
Czytaj także: Dług Krakowa sięga 7,8 mld zł. Miszalski uspokaja, radni biją na alarm
Treść pisma do RMK:
