Budowa metra w Krakowie pozostaje na etapie planów i analiz, a rząd nie przewiduje obecnie finansowania tej inwestycji z budżetu państwa. Wynika to z odpowiedzi Ministerstwa Finansów i Gospodarki na interpelację poselską dotyczącą zabezpieczenia środków na zaprojektowanie i budowę systemu metra w stolicy Małopolski.
Rozmowy o finansowaniu metra w Krakowie trwają od miesięcy, jednak odpowiedzi rządu na interpelację poselską pokazują, na jakim etapie faktycznie znajduje się dziś ten projekt. Dokumenty Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej odnoszą się bezpośrednio do kwestii finansowania – zarówno krajowego, jak i unijnego – i opisują je w ramach obowiązujących procedur.
Interpelację w sprawie zagwarantowania finansowania z budżetu państwa dla procesu zaprojektowania i budowy metra w Krakowie złożył w styczniu 2026 roku poseł Łukasz Kmita. Odpowiedzi udzieliły dwa resorty – każdy w zakresie swoich kompetencji.
Ministerstwo Finansów odnosi się w pierwszej kolejności do działań podejmowanych przez miasto. W odpowiedzi czytamy, że „władze Krakowa nie zwracały się z pisemnym wnioskiem do Ministra Finansów i Gospodarki o zagwarantowanie w budżecie państwa środków z przeznaczeniem na zaprojektowanie i budowę metra w Krakowie. Wojewoda Małopolski również nie występował z wnioskiem o zabezpieczenie środków na powstanie metra w Krakowie”.
W dalszej części pisma resort wskazuje na brak odniesień do tej inwestycji w dokumentach państwowych. „Obecnie, Minister Finansów i Gospodarki nie identyfikuje dokumentów rządowych czy przyjętych przez Sejm (poza wskazanymi w piśmie MFiPR), w których znajdowałyby się informacje o przeznaczeniu środków z budżetu państwa na powstanie systemu metra w Krakowie”.
Jednocześnie Ministerstwo Finansów opisuje, jak projekt metra ujęto w dokumentach miejskich. W Wieloletniej Prognozie Finansowej wskazano dwa przedsięwzięcia związane z inwestycją. Pierwsze dotyczy usług doradczych związanych z przygotowaniem dokumentów do zamówienia publicznego, dla którego „prognozowane łączne nakłady finansowe na to przedsięwzięcie w latach 2017–2031 wynoszą 21.887.700 zł”. Drugie obejmuje przygotowanie dokumentacji przedprojektowej, środowiskowej i projektowej, w tym studium wykonalności oraz uzyskanie decyzji administracyjnych dla planowanej linii metra, a „prognozowane łączne nakłady finansowe na to przedsięwzięcie w latach 2026–2031 wynoszą 188.000.000 zł”.
Resort precyzuje również sposób klasyfikacji tych wydatków. „Miasto Kraków przewiduje realizację ww. przedsięwzięć jako wydatki majątkowe na programy, projekty lub zadania pozostałe (czyli inne niż związane z programami realizowanymi z udziałem środków (…) lub z umowami partnerstwa publiczno-prywatnego)”.
W odpowiedzi pojawia się także wątek potencjalnego finansowania w obszarze ochrony ludności i obrony cywilnej. Jak wskazano, „na wymienione zadania można otrzymać dotację do 100% wartości inwestycji (w tym np. na przygotowanie dokumentacji projektowej)”. Jednocześnie zaznaczono, że „dofinansowanie do budowy, modernizacji, przystosowania danego obiektu (…) odbywa się tylko w zakresie zwiększonych kosztów dostosowania (…) do funkcji ochronnej, a nie całej inwestycji”.
Dokument odnosi się również do spotkań prowadzonych pomiędzy rządem a władzami Krakowa. Wskazano, że „w wymienionym w pytaniu przedziale czasowym odbyły się trzy spotkania Ministra Finansów i Gospodarki Andrzeja Domańskiego z Prezydentem Krakowa Panem Aleksandrem Miszalskim w dniach 26 marca 2025 roku, 18 lipca 2025 roku oraz 24 października 2025 roku. Jednym z poruszanych tematów była kwestia dotycząca finansowania projektu budowy metra w Krakowie”.
Stanowisko dotyczące finansowania ze środków europejskich przedstawia Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. W odpowiedzi wskazano, że w obecnej perspektywie finansowej na lata 2021–2027 projekt metra nie został zgłoszony do dofinansowania. „Do dofinansowania ze środków FEnIKS przedstawiono projekty obejmujące budowę i przebudowę linii tramwajowych, zakup taboru tramwajowego, rozbudowę systemu ITS w Krakowie oraz budowę węzłów przesiadkowych (…) Do dofinansowania nie został przedstawiony projekt dotyczący budowy metra w Krakowie czy zakupu taboru na potrzeby metra w Krakowie”.
W piśmie zaznaczono również, że „nabór wniosków (…) został zakończony 28 czerwca 2024 r. Nie jest planowane ogłoszenie kolejnego naboru na ww. zakres”. Resort odnosi się także do instrumentu „Łącząc Europę”. W tym przypadku wskazano, że „jedynym kwalifikowalnym obecnie elementem (…) są prace przedprojektowe i projektowe dotyczące punktów styczności linii metra z węzłami sieci TEN-T”, a jednocześnie „zakończyły się już wszystkie nabory wniosków o dofinansowanie, które wyczerpały niemal całość dostępnej (…) alokacji”.
W odniesieniu do kolejnej perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2028–2034 Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wskazuje na trwające prace nad nowymi ramami budżetowymi. Zaznaczono, że „dokumenty określające szczegółowe zasady i warunki wsparcia (…) będą opracowywane i uzgadniane na późniejszym etapie”, a także, że „na ten moment nie jesteśmy w stanie określić, czy będzie możliwość zapewnienia wsparcia z funduszy UE w zakresie odpowiadającym specyficznym potrzebom”.
W odpowiedzi pojawia się również informacja o działaniach podejmowanych przez miasto w kontekście przyszłego finansowania. Wskazano, że „Prezydent Miasta Krakowa w piśmie z 3 listopada 2025 r. przedstawił MFiPR postulaty programowe Gminy Miejskiej Kraków oraz zamierzenia planowane do współfinansowania ze środków unijnych w przyszłej perspektywie finansowej”, zwracając się o ich uwzględnienie w dokumentach programowych UE.
