Najpierw ograniczenia w Krakowie, teraz możliwe koszty poza miastem. Strefa Czystego Transportu zaczyna wpływać na decyzje samorządów ościennych, a jeden z pierwszych sygnałów tej zmiany pojawił się w Niepołomicach. Dla mieszkańców Krakowa oznacza to realną perspektywę kolejnych opłat – tym razem tam, gdzie dotąd parkowanie było oczywiste i bezpłatne.
Dla wielu mieszkańców Kraków Strefa Czystego Transportu już teraz oznacza zmianę codziennych nawyków, dodatkowe koszty i konieczność dostosowania się do nowych zasad. Teraz pojawia się kolejny wątek, który może bezpośrednio dotknąć krakowian. W Niepołomicach do samorządowej debaty trafił pomysł wprowadzenia opłat parkingowych dla przyjezdnych, w tym osób odwiedzających gminę z Krakowa. Impulsem była interpelacja radnego Rady Miejskiej w Niepołomice Jakuba Stachaczyka, złożona po styczniowym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który nie uchylił uchwały o SCT. Sąd uznał, że różnicowanie kierowców w zależności od miejsca zamieszkania jest dopuszczalne. Dla krakowian oznaczało to utrzymanie strefy w obecnym kształcie. Dla gmin ościennych – konieczność zmierzenia się ze skutkami decyzji podjętej w Krakowie.
„Za sądowy wyrok w sprawie SCT zapłacą niewinni ludzie. Dlatego nie odpuszczam” – napisał radny w interpelacji, odnosząc się do konsekwencji decyzji sądu dla mieszkańców gmin podkrakowskich.
Z punktu widzenia mieszkańców Krakowa propozycja z Niepołomic oznacza jedno – kolejne ograniczenia poza granicami miasta. Radny zaproponował bowiem analizę wprowadzenia stref płatnego parkowania w miejscach szczególnie często odwiedzanych przez osoby spoza gminy. Wśród wskazywanych lokalizacji pojawiają się okolice Puszcza Niepołomicka, centrum Niepołomic oraz tereny gospodarcze i inwestycyjne.
„W rejonie Puszczy Niepołomickiej często widać pojazdy na krakowskich rejestracjach. Można byłoby wprowadzić tam opłaty za parkowanie” – wskazuje Jakub Stachaczyk w interpelacji.
To właśnie te miejsca od lat są popularnym celem weekendowych i popołudniowych wyjazdów krakowian. Płatne parkowanie oznaczałoby dla nich dodatkowy koszt każdej wizyty, niezależnie od tego, czy chodzi o rekreację, pracę, czy załatwienie codziennych spraw. W proponowanym modelu mieszkańcy gminy mieliby korzystać z ulg, abonamentów lub całkowitego zwolnienia z opłat, podczas gdy osoby przyjezdne płaciłyby według standardowych stawek.
„Skoro sąd uznał, że można rozróżniać kierowców w Krakowie w kwestii SCT, to powołując się na ten casus można byłoby pobierać opłaty za parkowanie od przyjezdnych” – argumentuje radny.
Jeżeli rada miejska w Niepołomicach zdecydowałaby się przegłosować takie rozwiązanie, krakowianie mogliby odczuć to bardzo szybko. Płatne parkowanie w rejonach dotychczas ogólnodostępnych zmieniłoby sposób korzystania z popularnych terenów wypoczynkowych i rekreacyjnych. Część osób mogłaby zrezygnować z wyjazdów, inni szukać alternatywnych miejsc, a jeszcze inni – po prostu zaakceptować kolejne opłaty jako nowy element codzienności.
Z perspektywy mieszkańców Krakowa pojawia się też pytanie o efekt domina. Jeżeli Niepołomice wprowadzą selektywne opłaty parkingowe, podobne rozwiązania mogą rozważyć kolejne gminy aglomeracji. Wieliczka, Skawina czy Zabierzów to miejsca regularnie odwiedzane przez krakowian w celach rekreacyjnych i zawodowych. Każda kolejna strefa oznaczałaby następne koszty i coraz większe zróżnicowanie zasad poruszania się poza miastem.
„To nie jest sprawa jednego miasta. To jest problem dziesiątek tysięcy ludzi dojeżdżających do Krakowa każdego miesiąca” – podkreśla Jakub Stachaczyk, zapowiadając rozmowy z innymi gminami aglomeracji.
Warto podkreślić, że ewentualne wprowadzenie takich opłat wymagałoby precyzyjnych regulacji prawnych. System musiałby opierać się na statusie mieszkańca, a nie na miejscu rejestracji pojazdu, aby był zgodny z przepisami. Dla krakowian nie zmienia to jednak faktu, że byliby traktowani jako użytkownicy zewnętrzni, objęci innymi zasadami niż mieszkańcy gminy.
Prezydent powołuje kolejny zespół ds. metra. To już czwarty – Puls Krakowa
Na razie pomysł pozostaje na etapie interpelacji i analizy. Dla mieszkańców Krakowa jest to jednak wyraźny sygnał, że skutki Strefy Czystego Transportu mogą wykraczać daleko poza granice miasta. Coraz częściej dotyczą nie tylko wjazdu do centrum, ale także tego, gdzie i na jakich warunkach można zaparkować poza Krakowem.
W praktyce oznacza to, że SCT staje się elementem szerszej zmiany w funkcjonowaniu całej aglomeracji. Dla krakowian może to być początek nowej rzeczywistości, w której koszty korzystania z samochodu będą rosły nie tylko w mieście, ale również w jego bezpośrednim otoczeniu.
