Od północy, wraz z nadejściem Nowego Roku, w Krakowie zaczęła obowiązywać Strefa Czystego Transportu. Na dziewięciu głównych wjazdach do miasta ustawiono nowe tablice informacyjne SIM, przygotowane przez Zarząd Transportu Publicznego. Znaki przypominają kierowcom o zasadach wjazdu do strefy, która obejmuje około 60 procent powierzchni miasta i wprowadza system opłat dla starszych samochodów. Równolegle jednak narasta lista problemów, na które od kilku dni zwracają uwagę mieszkańcy i media. Wątpliwości dotyczą m.in. oznakowania, systemu opłat oraz realnej kontroli wjazdów.
Od 1 stycznia 2026 roku znaczna część Kraków została objęta Strefą Czystego Transportu. Informują o tym nowe znaki ustawione przy głównych wjazdach do miasta. To tam kierowcy po raz pierwszy stykają się z nowymi zasadami, które od tej pory regulują wjazd do dużej części Krakowa.
Strefa nie oznacza całkowitego zakazu wjazdu dla samochodów spalinowych. Bez żadnych formalności mogą do niej wjechać pojazdy bezemisyjne, auta benzynowe spełniające co najmniej normę Euro 4 (lub wyprodukowane od 2005 roku) oraz samochody z silnikiem Diesla spełniające normę Euro 6 (lub wyprodukowane od 2014 roku). Dla tych kierowców nowe oznakowanie ma wyłącznie charakter informacyjny.
W Krakowie pojawiły się strefomaty. Kierowcy zapłacą za wjazd do SCT (Galeria) – Puls Krakowa
Inaczej jest w przypadku starszych pojazdów, które nie spełniają wymaganych norm emisji. Dla nich miasto uruchomiło system płatnego wjazdu. W 2026 roku opłata dzienna wynosi 5 zł, a godzinowa 2,50 zł. Dostępny jest także abonament miesięczny w cenie 100 zł. Od kolejnych lat stawki będą stopniowo podnoszone. Wjazd do strefy bez spełnienia warunków lub bez opłaty może skutkować karą w wysokości 500 zł.
Od 1 stycznia 2026 roku około 60 procent Kraków znalazło się w granicach Strefy Czystego Transportu. Miasto ustawiło nowe znaki na dziewięciu głównych wjazdach, podkreślając, że to kluczowy moment w polityce transportowej i środowiskowej. Już wcześniej jednak – co opisywaliśmy na łamach – pojawiały się pytania, czy strefa w obecnym kształcie jest faktycznie gotowa do wdrożenia.
Od Balic po Bieżanów. Gdzie dokładnie w Krakowie staną kamery SCT (MAPA) – Puls Krakowa
Jednym z pierwszych problemów, na które zwracaliśmy uwagę, jest samo oznakowanie. O ile wjazdy do miasta zostały oznaczone, o tyle granice strefy wewnątrz Krakowa wciąż pozostają dla wielu kierowców nieczytelne. W praktyce oznacza to, że osoba poruszająca się pomiędzy dzielnicami może nie mieć pewności, czy nadal znajduje się w SCT, czy już ją opuściła. Dotyczy to zwłaszcza ulic granicznych, objazdów oraz tras alternatywnych, z których korzysta się w czasie remontów lub korków. Problem ten opisywaliśmy jeszcze przed wejściem strefy w życie, jednak do tej pory nie został on w pełni rozwiązany.
Kolejną kwestią, którą sygnalizowaliśmy, jest system opłat dla starszych pojazdów. Od 2026 roku dzienny wjazd do strefy kosztuje 5 zł, a godzinny 2,50 zł. W teorii system ma być prosty i dostępny online. W praktyce pojawiają się wątpliwości dotyczące momentu wniesienia opłaty, sposobu jej przypisania do konkretnego wjazdu oraz ryzyka błędu technicznego. Kierowcy zwracają uwagę, że przy braku fizycznych bramek lub jednoznacznych punktów kontrolnych łatwo o sytuację sporną, w której opłata została wniesiona, ale system jej nie odnotował.
Pisaliśmy również o problemach związanych z wyjątkami zapisanymi w uchwale. Jednym z najczęściej komentowanych jest zwolnienie dla mieszkańców Krakowa, którzy posiadali samochód przed 26 czerwca 2025 roku. Zwolnienie to obowiązuje tylko tak długo, jak długo użytkowany jest ten sam pojazd. Już wcześniej wskazywaliśmy, że w praktyce może to prowadzić do licznych niejasności, np. w przypadku współwłasności auta, zmiany właściciela w rodzinie czy leasingu. Wejście strefy w życie nie przyniosło odpowiedzi na pytanie, jak szczegółowo i w jakim trybie te sytuacje będą weryfikowane.
Wątpliwości budzi także sposób egzekwowania przepisów. Za nieuprawniony wjazd do strefy grozi kara w wysokości 500 zł, jednak – co również opisywaliśmy – miasto nie przedstawiło szczegółowych informacji o skali i częstotliwości kontroli. Brak jednoznacznych danych o tym, jak szybko system jest w stanie wykrywać naruszenia, rodzi pytania o to, czy pierwsze dni funkcjonowania SCT nie staną się polem do masowych odwołań i sporów administracyjnych.
Osobnym problemem jest komunikacja z kierowcami spoza Krakowa. Nowe znaki SIM na wjazdach informują o istnieniu strefy, ale nie wyjaśniają szczegółowo zasad jej funkcjonowania. Jak już wcześniej pisaliśmy, dla osób przyjezdnych – zwłaszcza tych, które wjeżdżają do miasta okazjonalnie – system może być nieintuicyjny. Konieczność samodzielnego sprawdzania norm emisji, wyjątków oraz opłat sprawia, że ryzyko nieświadomego naruszenia przepisów jest realne.
Wątpliwości nie brakuje również w kontekście placówek medycznych. Choć uchwała przewiduje możliwość wjazdu do publicznych placówek zdrowia, wymaga to wcześniejszego zgłoszenia i potwierdzenia wizyty. Jak opisywaliśmy, w sytuacjach nagłych lub trudnych do przewidzenia taki system może okazać się niewystarczający i rodzić dodatkowy stres dla pacjentów oraz ich rodzin.
