Ponad 25 tysięcy mieszkańców Krakowa korzysta z pomocy społecznej. Najczęściej nie są to osoby bezrobotne, lecz zmagające się z chorobami, niepełnosprawnością lub ubóstwem. Miasto wydaje na wsparcie mieszkańców już blisko miliard złotych rocznie, a największą grupę odbiorców stanowią osoby mieszkające samotnie.
Dane pochodzą z Raportu o stanie Gminy Miejskiej Kraków za 2025 rok i pokazują skalę systemu pomocy społecznej funkcjonującego w mieście. Obejmuje on zarówno świadczenia finansowe, jak i pomoc żywnościową, dodatki mieszkaniowe, usługi opiekuńcze, wsparcie dla seniorów, osób z niepełnosprawnościami, rodzin zastępczych czy mieszkańców znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej.
W 2025 roku pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej objętych było 25 377 osób żyjących w rodzinach korzystających ze wsparcia miasta. Rok wcześniej było to 26 977 osób, natomiast w 2023 roku 31 497 osób. Podobnie wygląda liczba rodzin korzystających z pomocy społecznej. W 2025 roku wsparcie otrzymywały 15 034 rodziny. W 2024 roku było ich 14 967, a dwa lata wcześniej 15 143. Jeszcze w 2022 roku liczba rodzin korzystających z pomocy przekraczała 16 tysięcy. Wyższe wartości notowane w latach 2022–2023 były związane między innymi z pomocą udzielaną uchodźcom z Ukrainy. Po największej fali migracji liczba osób korzystających ze wsparcia zaczęła spadać.
Dane za 2025 rok pokazują również, z jakich powodów mieszkańcy korzystali z pomocy społecznej. Najczęściej wskazywaną przyczyną przyznania wsparcia była długotrwała lub ciężka choroba. Problem ten dotyczył 7 385 rodzin korzystających z pomocy miasta. Była to największa grupa w całym systemie pomocy społecznej. Pomoc związana z niepełnosprawnością obejmowała 4 080 rodzin, natomiast ubóstwo było wskazywane w przypadku 4 002 rodzin. Bezrobocie dotyczyło 2 237 rodzin korzystających z pomocy społecznej. Bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego dotyczyła 1 085 rodzin. Problem alkoholizmu wskazano przy 1 000 rodzinach, a bezdomność przy 997 rodzinach korzystających z pomocy miasta.
Porównanie z wcześniejszymi latami pokazuje zmiany w strukturze osób korzystających ze wsparcia. W 2023 roku z powodu ubóstwa pomoc otrzymywało 5 138 rodzin, a z powodu bezrobocia 2 641 rodzin. Jednocześnie liczba rodzin korzystających ze wsparcia z powodu choroby wynosiła 7 610.
Aż 70 proc. wszystkich odbiorców wsparcia stanowią osoby prowadzące jednoosobowe gospodarstwa domowe. Rodziny dwuosobowe odpowiadają za 14 proc., trzyosobowe za 8 proc., czteroosobowe za 5 proc., a rodziny liczące pięć i więcej osób za 3 proc. wszystkich gospodarstw objętych pomocą. Wśród osób korzystających ze wsparcia znajdują się między innymi seniorzy, osoby z niepełnosprawnościami oraz mieszkańcy wymagający stałej opieki lub pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
W Krakowie działało 55 Centrów Aktywności Seniorów, do których zapisanych było ponad 7,2 tys. osób. Seniorzy korzystali tam z zajęć sportowych, edukacyjnych, językowych i integracyjnych. Wzrosła również liczba aktywizowanych społecznie seniorów. W 2021 roku było ich 15 432, natomiast dwa lata później już 24 145.
W 2025 roku Kraków przeznaczył na pomoc i integrację społeczną 934,2 mln zł. Była to jedna z największych pozycji w budżecie miasta. Z tej kwoty ponad 926 mln zł stanowiły wydatki bieżące związane z funkcjonowaniem systemu wsparcia mieszkańców, natomiast około 8 mln zł przeznaczono na inwestycje.Środki te finansują nie tylko świadczenia kierowane bezpośrednio do mieszkańców. Obejmują również funkcjonowanie domów pomocy społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych, mieszkań wspomaganych, schronisk dla osób bezdomnych, usług opiekuńczych, pieczy zastępczej, dodatków mieszkaniowych, programów aktywizacyjnych oraz innych form wsparcia realizowanych przez miasto. Dla porównania dwa lata wcześniej wydatki na pomoc i integrację społeczną wynosiły około 815 mln zł. W ciągu dwóch lat wzrosły więc o ponad 118 mln zł.
Jednym z największych programów realizowanych przez miasto pozostaje pomoc związana z żywnością. W 2025 roku wsparcie w formie posiłków otrzymały 3 134 osoby. Koszt programu przekroczył 7,1 mln zł. Pomoc finansową przeznaczoną na zakup żywności lub posiłków otrzymało 8 799 mieszkańców, a jej wartość przekroczyła 21,3 mln zł. Dodatkowo w szkołach i przedszkolach pomoc żywnościową otrzymało 494 uczniów. Koszt tych posiłków przekroczył 551 tys. zł. Łącznie różne formy wsparcia związane z żywnością objęły ponad 12 tysięcy mieszkańców miasta.
Duża część pomocy społecznej dotyczy również kosztów utrzymania mieszkań. W 2025 roku Kraków wypłacił 62 606 dodatków mieszkaniowych o łącznej wartości 25,6 mln zł. Średnia wysokość dodatku wynosiła 409 zł. Dodatkowo MOPS wypłacił ponad 20 tysięcy zasiłków celowych przeznaczonych na wydatki mieszkaniowe. Łączna wartość tej pomocy przekroczyła 4,3 mln zł. Dodatki mieszkaniowe oraz zasiłki związane z utrzymaniem mieszkań należały do najczęściej wykorzystywanych form wsparcia udzielanego przez miasto.
