Strona Strefy Czystego Transportu wciąż nie działa, ale władze Krakowa znalazły inne rozwiązanie. Prezydent Aleksander Miszalski podpisał właśnie zarządzenie wyznaczające miejsca, w których kierowcy będą mogli załatwić wszystkie formalności związane ze Strefą Czystego Transportu. Zamiast logowania online – wizyta w urzędzie, punkcie P+R, a nawet w galerii handlowej.
Zgodnie z podpisanym w piątek dokumentem, kierowcy, którzy chcą zgłosić pojazd lub uiścić opłatę za wjazd do SCT, będą musieli udać się do jednego z tzw. Punktów Obsługi Mieszkańców. Takie punkty powstaną m.in. w siedzibie Zarządu Dróg Miasta Krakowa przy ul. Centralnej 53, w Biurze Strefy Płatnego Parkowania przy ul. Reymonta 20, w budynkach Urzędu Miasta przy al. Powstania Warszawskiego 10, ul. Wielickiej 28a i na os. Zgody 2. Dwa kolejne punkty zostaną uruchomione w lokalizacjach mniej urzędowych – w terminalu autobusowo-tramwajowym Górka Narodowa oraz w Galerii Bronowice przy ul. Stawowej 61.
W tych miejscach kierowcy będą mogli m.in. zapłacić za wjazd do strefy, zgłosić swój samochód do weryfikacji, złożyć wniosek o specjalną nalepkę oraz odebrać ją po wydaniu decyzji. Na razie jednak, mimo podpisania zarządzenia, system teleinformatyczny nie został jeszcze uruchomiony. W dokumencie prezydenta wskazano, że strona obsługująca Strefę ma działać pod adresem sct.zdmk.krakow.pl, co oznacza zmianę w stosunku do wcześniej zapowiadanego adresu sct.krakow.pl – wciąż wyświetlającego komunikat o „trwających przygotowaniach”.
W praktyce oznacza to, że mieszkańcy wciąż nie mogą zarejestrować swojego pojazdu ani przez internet, ani za pośrednictwem aplikacji mKraków. Zamiast tego będą musieli przyjść osobiście – do urzędu, punktu P+R lub galerii handlowej. Miasto zapowiada, że punkty zostaną uruchomione w najbliższych dniach, jednak nie podano konkretnej daty, od kiedy kierowcy faktycznie będą mogli tam załatwiać sprawy związane ze strefą.
W zarządzeniu wymieniono też zakres usług, które będzie można zrealizować w każdym z punktów. Oprócz rejestracji pojazdu przewidziano możliwość zgłoszenia dojazdu do placówki medycznej, uiszczenia opłaty za nalepkę i jej odbioru. W niektórych lokalizacjach – przy ul. Centralnej i Reymonta – będzie można również zapłacić gotówką lub kartą za prawo wjazdu do SCT.
Część czynności ma być także możliwa za pośrednictwem urządzeń stacjonarnych – specjalnych terminali ustawionych w przestrzeni miejskiej. Ich lokalizacje wskazano na mapie opublikowanej w serwisie GIS miasta. Według dokumentu, w przyszłości system online ma pozwalać na wykonywanie wszystkich operacji bez konieczności osobistej wizyty, jednak obecnie pozostaje w fazie uruchamiania.
Wczoraj pisaliśmy, że mimo licznych zapowiedzi miasto nadal nie uruchomiło platformy umożliwiającej zgłaszanie pojazdów uprawnionych do wjazdu do SCT. Pod adresem sct.krakow.pl nie działa żaden system rejestracji. Użytkownicy, którzy próbują wejść na stronę, zostają przekierowani na komunikat Zarządu Dróg Miasta Krakowa. Widnieje tam informacja, że „system informatyczny umożliwiający zgłoszenie pojazdu i uzyskanie zwolnienia z zakazu wjazdu oraz poruszania się po Strefie Czystego Transportu w Krakowie jest obecnie w trakcie przygotowania”. Urzędnicy zapewniają, że platforma zostanie udostępniona zarówno na urządzeniach mobilnych, jak i stacjonarnych, a także poprzez aplikację mKraków. Do czasu uruchomienia nie ma możliwości dokonania rejestracji żadnego pojazdu.
Miasto zapowiada, że pierwsza – częściowa – wersja systemu zostanie udostępniona 8 grudnia. Jak wyjaśnił w rozmowie z Polską Agencją Prasową Michał Pyclik z Zarządu Dróg Miasta Krakowa, początkowo będzie można jedynie zarejestrować pojazd należący do mieszkańca miasta, który nie spełnia wymogów emisji, ale został zarejestrowany przed 26 czerwca 2025 roku. Kolejne funkcje, w tym możliwość zgłaszania pojazdów w celu dojazdu do placówek medycznych, mają zostać uruchomione w późniejszym terminie – na przełomie grudnia i stycznia.
Strefa Czystego Transportu w Krakowie obejmie obszar miasta w granicach wyznaczonych w większości przez IV obwodnicę. Zasady przewidują, że po jej terenie będą mogły poruszać się samochody benzynowe spełniające normę emisji spalin Euro 4 (czyli produkowane od 2005 roku) oraz diesle z normą Euro 6 (produkowane od 2014 roku). Pozostali kierowcy, których pojazdy nie spełniają wymagań, mogą ubiegać się o zwolnienia – między innymi z tytułu zamieszkania w Krakowie lub w związku z dojazdem do placówek medycznych. Wszystkie te przypadki mają być weryfikowane właśnie za pośrednictwem systemu rejestracji.
Brak działającej platformy oznacza, że obecnie nie ma technicznej możliwości uzyskania zwolnienia z ograniczeń wjazdu. To rodzi ryzyko, że część mieszkańców nie zdąży zarejestrować swoich pojazdów przed 1 stycznia 2026 roku. Według szacunków urzędników, zgłoszenia będzie musiało dokonać nawet 100 tysięcy kierowców. W przypadku uruchomienia systemu w ostatnim momencie, może dojść do przeciążenia serwerów i opóźnień w przetwarzaniu danych.
Zgodnie z uchwałą Rady Miasta Krakowa, to właśnie rejestracja w systemie stanowi podstawę do korzystania ze zwolnienia z zakazu wjazdu. Oznacza to, że osoby, które nie dokonają zgłoszenia, nie będą mogły legalnie poruszać się po obszarze strefy, nawet jeśli spełniają inne warunki przewidziane w przepisach. W razie wjazdu bez uprawnień przewidziano karę w wysokości 500 zł.
Za obsługę Strefy Czystego Transportu odpowiada Zarząd Dróg Miasta Krakowa. Ten sam urząd w listopadzie 2023 roku rozstrzygnął przetarg na przygotowanie systemu informatycznego służącego zarówno do rejestracji pojazdów, jak i kontroli przestrzegania zasad SCT. Koszt przedsięwzięcia wyniósł ponad 900 tysięcy złotych. Nie wiadomo, czy wdrażane obecnie rozwiązanie jest tym samym, które zamówiono w ubiegłym roku, ponieważ w międzyczasie zmieniły się założenia dotyczące strefy, jej obszar oraz harmonogram wprowadzenia.
Według informacji przekazanych przez ZDMK, kontrola przestrzegania zasad wjazdu do SCT ma się odbywać automatycznie – za pomocą 135 kamer już obecnych w mieście oraz 35 kolejnych, które zostaną zamontowane przed wejściem przepisów w życie. Dodatkowo zaplanowano cztery patrole straży miejskiej do obsługi kontroli w terenie.
System informatyczny miał być gotowy dużo wcześniej. Przetarg na jego opracowanie rozstrzygnięto w listopadzie 2023 roku, a koszt realizacji wyniósł ponad 900 tysięcy złotych. Miasto nie potwierdza, czy wdrażane obecnie rozwiązanie jest tym samym, które wtedy zamówiono. W międzyczasie zmieniły się bowiem założenia dotyczące SCT, jej obszar, a także sam organ odpowiedzialny za wdrożenie. W październiku prezydent Aleksander Miszalski zdecydował, że obsługę Strefy Czystego Transportu przejmie Zarząd Dróg Miasta Krakowa, zastępując Zarząd Transportu Publicznego.
Podczas listopadowego posiedzenia Komisji Infrastruktury wiceprezydent Łukasz Sęk przyznał, że miasto nie zdąży ze wszystkimi przygotowaniami na czas. „Czy wszystko będzie gotowe na 1 stycznia? Myślę, że nie wszystko. I to trzeba sobie jasno powiedzieć. Zrobimy wszystko, żeby było jak najszybciej. Pracujemy nad tym każdego dnia” – powiedział. Jak dodał, pierwsze pół roku obowiązywania przepisów ma mieć charakter testowy, a egzekwowanie zasad będzie prowadzone w trybie informacyjnym.
