Ukraina otrzymała kolejne wsparcie w rozminowywaniu terenów zniszczonych przez wojnę. W Tęgoborzu, w powiecie nowosądeckim, przekazano następną grupę specjalnie wyszkolonych psów służbowych, które będą wykrywać materiały wybuchowe i niewybuchy. To już piąta edycja unijnego programu, w który zaangażowane są także służby z Małopolski.
W niewielkim Tęgoborzu, w powiecie nowosądeckim, odbyła się uroczystość o znaczeniu znacznie wykraczającym poza lokalny wymiar. To właśnie tam przekazano kolejną grupę psów służbowych, które trafią do ukraińskich zespołów rozminowania. To już piąta edycja programu realizowanego przez Komisję Europejską, którego celem jest wsparcie Ukrainy w usuwaniu skutków wojny i przywracaniu bezpieczeństwa na terenach objętych działaniami zbrojnymi.
Program zakłada szkolenie wyspecjalizowanych psów do wykrywania materiałów wybuchowych, niewybuchów oraz improwizowanych ładunków. Zwierzęta przygotowywane są w kilku krajach europejskich – m.in. w Belgii, Polsce, Włoszech, Szwecji, Finlandii i Luksemburgu – pod nadzorem Dyrekcji Generalnej ds. Migracji i Spraw Wewnętrznych oraz Służby ds. Instrumentów Polityki Zagranicznej (FPI).
Szkolenie najnowszej grupy rozpoczęło się 14 marca 2026 roku. Jego inauguracja odbyła się z udziałem przedstawicieli Karpackiego Oddziału Straży Granicznej im. 1 Pułku Strzelców Podhalańskich w Nowym Sączu, którym dowodzi gen. bryg. SG Adam Jopek. Oddział odpowiadał za zabezpieczenie logistyczne przedsięwzięcia – od transportu uczestników szkolenia po przygotowanie zaplecza do ćwiczeń.
To właśnie w trakcie kilkutygodniowego szkolenia ukraińscy przewodnicy mieli okazję poznać swoje psy i przygotować się do wspólnej pracy w trudnych, często skrajnie niebezpiecznych warunkach. Relacja między przewodnikiem a zwierzęciem ma w tym przypadku kluczowe znaczenie – od niej zależy skuteczność działania w terenie, gdzie każdy błąd może kosztować życie.
Docelowo projekt zakłada wyszkolenie 50 psów. Ich rola jest nie do przecenienia – dzięki wyjątkowo czułemu węchowi są w stanie wykrywać zagrożenia tam, gdzie zawodzi nowoczesny sprzęt. W praktyce oznacza to szybsze i skuteczniejsze rozminowywanie terenów, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo cywilów oraz możliwość odbudowy infrastruktury.
Równolegle zadbano także o bezpieczeństwo samych zwierząt. Psy zostały wyposażone w specjalistyczny sprzęt ochronny – m.in. buty zabezpieczające łapy, okulary chroniące wzrok oraz uprzęże dostosowane do pracy w trudnym terenie. Każdy z zespołów otrzymał również apteczki oraz transportery. Przewodnicy przeszli dodatkowe szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy w warunkach bojowych, obejmujące procedury ratunkowe stosowane przy najcięższych urazach.
Dotychczas, od 2023 roku, w ramach wcześniejszych edycji programu przekazano już kilkadziesiąt psów, które wspierają działania ukraińskich służb. Nowa grupa – składająca się głównie z owczarków niemieckich i belgijskich – dołącza do nich, kontynuując misję wykrywania zagrożeń i ratowania życia.
W uroczystości w Tęgoborzu uczestniczyli przedstawiciele wielu instytucji zaangażowanych w projekt, w tym reprezentanci Ambasady Ukrainy w Polsce, Komisji Europejskiej oraz Departamentu Szkolenia Psów Służbowych Gwardii Narodowej Ukrainy. Karpacki Oddział Straży Granicznej reprezentowała ppłk SG Dorota Kądziołka.
