10 kwietnia mija 16 lat od katastrofy smoleńskiej, w której zginęło 96 osób, w tym prezydent Lech Kaczyński i jego żona Maria Kaczyńska. W Krakowie odbywają się uroczystości upamiętniające ofiary tragedii – msza święta w Katedra Wawelska oraz obchody na Cmentarz Rakowicki.
Uroczystości, jak co roku, odbywają się w dwóch najważniejszych miejscach pamięci – na Wawelu oraz na Cmentarzu Rakowickim. To właśnie tutaj mieszkańcy miasta, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, a także wojsko oddają hołd 96 osobom, które zginęły 10 kwietnia 2010 roku w katastrofie prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem. Wśród ofiar byli prezydent Lech Kaczyński oraz jego żona Maria Kaczyńska, a także najwyżsi rangą dowódcy wojskowi, parlamentarzyści i przedstawiciele instytucji publicznych. Polska delegacja leciała wówczas do Katynia, aby wziąć udział w obchodach 70. rocznicy zbrodni katyńskiej.
Centralnym punktem krakowskich uroczystości była poranna msza święta w Katedra Wawelska, która rozpoczęła się o godzinie 8:00. Liturgii przewodniczył kardynał Grzegorz Ryś. Po jej zakończeniu uczestnicy przeszli pod Krzyż Katyński, gdzie złożono kwiaty i oddano hołd ofiarom tragedii. Równolegle uroczystości odbywały się na Cmentarz Rakowicki, gdzie o godzinie 8:30 rozpoczął się Apel Pamięci oraz składanie wieńców na grobach osób związanych z Krakowem. W wydarzeniach uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych, w tym wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, a także liczne delegacje i mieszkańcy.
Katastrofa, do której doszło 10 kwietnia 2010 roku w pobliżu lotniska Smoleńsk-Siewiernyj, do dziś pozostaje jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń we współczesnej historii Polski. Samolot Tu-154M rozbił się podczas próby podejścia do lądowania w trudnych warunkach atmosferycznych. Zginęli wszyscy znajdujący się na pokładzie. Jeszcze tego samego dnia wszczęto śledztwo, które z czasem stało się jednym z najbardziej rozbudowanych postępowań w historii polskiej prokuratury. W jego trakcie przesłuchano ponad tysiąc świadków, zgromadzono setki opinii biegłych, a akta sprawy rozrosły się do niemal dwóch tysięcy tomów.
W kolejnych latach powstały raporty próbujące wyjaśnić przyczyny tragedii. Zarówno rosyjski Międzypaństwowy Komitet Lotniczy, jak i polska Komisja Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego wskazywały na zejście samolotu poniżej minimalnej wysokości zniżania i próbę lądowania mimo bardzo trudnych warunków pogodowych. Jednocześnie podkreślano, że nie ma dowodów potwierdzających wybuch na pokładzie. Wnioski te nie zakończyły jednak sporów. W kolejnych latach pojawiały się odmienne interpretacje, w tym ustalenia podkomisji powołanej przez Antoni Macierewicz, która wskazywała na możliwość ingerencji zewnętrznej. Jej ustalenia były jednak szeroko podważane przez część środowiska naukowego i ekspertów.
Śledztwo w sprawie katastrofy nadal jest prowadzone, choć niektóre jego wątki zostały już zakończone. W marcu 2026 roku prokuratura poinformowała o umorzeniu postępowań dotyczących tzw. zdrady dyplomatycznej. Dotyczyły one działań ówczesnych władz państwowych, w tym premiera Donald Tusk oraz pełniącego obowiązki prezydenta Bronisław Komorowski. Śledczy wskazali, że nie znaleziono dowodów potwierdzających stawiane zarzuty, a decyzje podejmowane w 2010 roku mieściły się w obowiązujących ramach prawnych. Jednocześnie w innym wątku zarzuty postawiono byłemu ministrowi obrony Antoni Macierewicz – sprawa dotyczy ujawnienia informacji niejawnych.
