Rosyjskie władze – decyzją prezydenta Rosji Władimir Putin – objęły kontrolę nad rosyjskimi oddziałami firm Canpack i Rockwool. Dekret wszedł w życie 31 grudnia 2025 roku, jednak jego treść została upubliczniona dopiero po pewnym czasie. Informację jako pierwszy podał RMF24.
Rosyjskie władze zastosowały mechanizm tzw. tymczasowego zarządzania, obejmując kontrolę nad aktywami przedsiębiorstw z krajów uznawanych przez Moskwę za „nieprzyjazne”. W praktyce oznacza to utratę bieżącej kontroli operacyjnej przez dotychczasowych właścicieli, bez wskazania terminu ewentualnego zwrotu majątku.
Zgodnie z opublikowanymi dokumentami, rosyjska spółka Stalelement przejęła zarządzanie 100 proc. udziałów w Can-Pack LLC oraz w Zakładzie Opakowań Can-Pack. Chodzi o zakłady działające m.in. w obwodzie moskiewskim i rostowskim. Can-Pack to firma założona w 1992 roku, mająca siedzibę w Kraków, dziś jeden z globalnych liderów w produkcji aluminiowych puszek do napojów.
Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę spółka deklarowała wstrzymanie nowych inwestycji w Rosji, utrzymując jednocześnie funkcjonowanie istniejących zakładów. Teraz – decyzją administracyjną – kontrola nad nimi została odebrana.
Analogiczne działania objęły duński koncern Rockwool, którego rosyjskie aktywa trafiły pod zarząd spółki JSC Razvitie Stroitelnykh Aktiv. Przejęcie dotyczy zarówno Rockwool LLC, jak i większościowego pakietu udziałów w Rockwool-Volga LLC. Firma potwierdziła, że utraciła kontrolę nad czterema fabrykami w Rosji. Zapowiedziała jednocześnie dochodzenie swoich praw na podstawie umów międzynarodowych oraz rozmowy z rządem w Kopenhadze i instytucjami Unii Europejskiej. Rynek zareagował nerwowo – notowania Rockwoola na giełdzie spadły we wtorek dwucyfrowo.
Rosyjskie władze nie przedstawiły oficjalnego uzasadnienia dla przejęcia zarządzania nad zagranicznymi firmami. Mechanizm ten wpisuje się jednak w szerszą praktykę stosowaną wobec przedsiębiorstw z państw objętych rosyjską listą krajów nieprzyjaznych – głównie w odpowiedzi na sankcje nałożone po agresji na Ukrainę. W praktyce „tymczasowość” decyzji pozostaje czysto deklaratywna. Brakuje jakichkolwiek informacji o możliwym terminie cofnięcia zarządu przymusowego czy formie rekompensaty dla właścicieli.
Ujawnienie dekretu po czasie nie jest przypadkiem. Jak wynika z analiz niezależnych rosyjskich mediów śledczych, w 2025 roku niemal połowa dekretów wykonawczych prezydenta Rosji nie została opublikowana w oficjalnych rejestrach. Skala utajniania decyzji systematycznie rośnie, ograniczając możliwość zewnętrznej kontroli działań władz. Eksperci zwracają uwagę, że tajność sprzyja arbitralnym decyzjom gospodarczym i zwiększa ryzyko dla zagranicznych inwestorów. Przypadek Can-Packu – firmy z Krakowa, działającej globalnie – pokazuje, że konsekwencje tej polityki dotykają także przedsiębiorstw silnie zakorzenionych w polskiej gospodarce.
