Od poniedziałku, 8 grudnia, działa system obsługi Strefy Czystego Transportu w Krakowie. Za jego pośrednictwem mieszkańcy mogą sprawdzić status swojego pojazdu, złożyć wniosek o uprawnienie do wjazdu lub uzyskać informacje o zasadach obowiązujących w strefie. Nie wszystkie funkcje są jednak dostępne – część modułów, w tym opłata za wjazd i zgłoszenie dojazdu do placówki medycznej, ma zostać uruchomiona w późniejszym terminie.
Jeszcze w ubiegłym tygodniu alarmowaliśmy, że strona internetowa Strefy Czystego Transportu w Krakowie nie działa, choć do uruchomienia strefy pozostawało zaledwie kilkanaście dni. Dziś, mimo oficjalnego startu systemu, sytuacja wcale nie wygląda lepiej. Urząd wprawdzie ukończył prace nad stroną, ale część funkcji nadal nie działa. Na stronie pojawiły się zakładki umożliwiające m.in. sprawdzenie pojazdu, złożenie wniosku, weryfikację statusu uprawnienia czy uzyskanie informacji o przepisach obowiązujących w Strefie Czystego Transportu.
Nie wszystko jednak działa. Obecnie poprawnie działa wyszukiwarka pojazdów. Po wpisaniu numeru rejestracyjnego system informuje, czy auto spełnia wymogi określone w uchwale Rady Miasta Krakowa i może poruszać się po strefie. W przypadku pojazdów, które nie spełniają kryteriów, pojawia się informacja o dostępnych możliwościach uzyskania uprawnienia do wjazdu. Dla samochodów zarejestrowanych w Polsce i spełniających wymagania nie są potrzebne żadne dodatkowe formalności – takie pojazdy zostaną automatycznie uznane za uprawnione.
Nieaktywne pozostają natomiast dwa moduły: „Opłać wjazd” i „Dojazd do placówki medycznej”. W praktyce oznacza to, że kierowcy, którzy chcieliby uzyskać dostęp czasowy do strefy – na przykład w przypadku konieczności dojazdu do szpitala lub przychodni znajdującej się w jej granicach – nie mogą jeszcze złożyć wniosku online. Również kierowcy pojazdów spoza Krakowa, planujący wniesienie opłaty za jednorazowy wjazd, muszą poczekać na uruchomienie tej funkcji.
źródło: screen sct.zdmk.krakow.pl
Zgodnie z zapowiedziami miasta, pełna funkcjonalność systemu ma zostać wprowadzona etapami. W najbliższych dniach mają pojawić się kolejne możliwości, w tym obsługa wniosków o zwolnienia oraz płatności elektroniczne. Władze Krakowa zapewniają, że do końca roku wszystkie elementy systemu będą działać zgodnie z planem, tak aby kierowcy mogli korzystać z nich przed wejściem w życie przepisów 1 stycznia 2026 roku.
Straż Miejska szykuje się do Strefy Czystego Transportu – Puls Krakowa
Dla mieszkańców oznacza to, że osoby, których pojazdy spełniają wymagania emisji spalin – czyli co najmniej norma Euro 4 dla silników benzynowych (auta wyprodukowane w 2005 roku lub później) i Euro 6 dla silników Diesla (auta wyprodukowane od 2014 roku) – nie muszą podejmować żadnych działań. Ich pojazdy zostaną automatycznie dopuszczone do ruchu w SCT. Z kolei właściciele samochodów niespełniających tych norm, ale objęci zwolnieniem z uchwały – np. mieszkańcy Krakowa, którzy byli właścicielami swoich aut przed wejściem przepisów w życie – będą mogli nadal korzystać z pojazdów bezterminowo. W ich przypadku system ma służyć do złożenia wniosku potwierdzającego to prawo, jednak formularz ten również zostanie udostępniony w późniejszym terminie.
Jeśli system wciąż nie działa lub nie umożliwia złożenia wniosku, kierowcy mogą skorzystać z alternatywnych form kontaktu. Miasto przygotowuje sieć Punktów Obsługi Mieszkańców, w których będzie można dopełnić wszystkich formalności osobiście. Zostaną one otwarte w połowie grudnia w kilku lokalizacjach: w siedzibie Zarządu Dróg Miasta Krakowa przy ul. Centralnej 53, w biurze Strefy Płatnego Parkowania przy ul. Reymonta 20, w budynkach Urzędu Miasta Krakowa przy al. Powstania Warszawskiego 10, ul. Wielickiej 28a i na os. Zgody 2, a także w galeriach handlowych Bronowice i Serenada. Tam będzie można uzyskać pomoc w złożeniu wniosku, potwierdzić uprawnienia lub wyjaśnić niejasności związane z działaniem systemu. W najbliższych dniach uruchomiona zostanie również infolinia, za pośrednictwem której mieszkańcy będą mogli uzyskać wsparcie techniczne.
Strefa Czystego Transportu w Krakowie zacznie obowiązywać 1 stycznia 2026 roku. Oznakowanie strefy zostanie odsłonięte w ostatnich dniach grudnia. Od tego momentu wszystkie zasady określone w uchwale Rady Miasta, dotyczące wjazdu i poruszania się pojazdów, zaczną obowiązywać w pełnym zakresie. Kontrole prowadzić będą policja i straż miejska, które od kilku tygodni przechodzą szkolenia z zasad funkcjonowania SCT oraz sposobu weryfikacji pojazdów. Kontrola przestrzegania zasad wjazdu do SCT ma się odbywać automatycznie – za pomocą 135 kamer już obecnych w mieście oraz 35 kolejnych, które zostaną zamontowane przed wejściem przepisów w życie. Dodatkowo zaplanowano cztery patrole straży miejskiej do obsługi kontroli w terenie.
System informatyczny miał być gotowy dużo wcześniej. Przetarg na jego opracowanie rozstrzygnięto w listopadzie 2023 roku, a koszt realizacji wyniósł ponad 900 tysięcy złotych. Miasto nie potwierdza, czy wdrażane obecnie rozwiązanie jest tym samym, które wtedy zamówiono. W międzyczasie zmieniły się bowiem założenia dotyczące SCT, jej obszar, a także sam organ odpowiedzialny za wdrożenie. W październiku prezydent Aleksander Miszalski zdecydował, że obsługę Strefy Czystego Transportu przejmie Zarząd Dróg Miasta Krakowa, zastępując Zarząd Transportu Publicznego.
Podczas listopadowego posiedzenia Komisji Infrastruktury wiceprezydent Łukasz Sęk przyznał, że miasto nie zdąży ze wszystkimi przygotowaniami na czas. „Czy wszystko będzie gotowe na 1 stycznia? Myślę, że nie wszystko. I to trzeba sobie jasno powiedzieć. Zrobimy wszystko, żeby było jak najszybciej. Pracujemy nad tym każdego dnia” – powiedział. Jak dodał, pierwsze pół roku obowiązywania przepisów ma mieć charakter testowy, a egzekwowanie zasad będzie prowadzone w trybie informacyjnym.
