Uniwersytet Jagielloński zdobył rekordowe finansowanie w najnowszych konkursach Narodowego Centrum Nauki. Naukowcy krakowskiej uczelni otrzymają niemal 115 mln zł na realizację badań podstawowych w ramach programów OPUS i SONATA.
To najlepszy wynik UJ w historii tych konkursów. Łącznie wsparcie trafi do 61 badaczy, którzy będą realizować projekty naukowe z różnych dziedzin. Liczba laureatów może jeszcze wzrosnąć, ponieważ nie opublikowano jeszcze wyników części międzynarodowej konkursu OPUS, obejmującej projekty realizowane we współpracy z zagranicznymi partnerami.
Konkursy OPUS i SONATA należą do najważniejszych programów finansowania badań podstawowych w Polsce. Konkursy zostały ogłoszone w połowie września ubiegłego roku. OPUS ma szeroką formułę, jest otwarty dla wszystkich badaczy niezależnie od wieku, stopnia naukowego i zaawansowania kariery. Granty można otrzymać na projekty realizowane w polskich jednostkach naukowych, trwające 12, 24, 36 lub 48 miesięcy. Jesienna edycja tego konkursu zawiera dodatkowo ścieżkę LAP, dzięki której mogą ubiegać się one o finansowanie badań realizowanych we współpracy z partnerami z Austrii, Czech, Słowenii, Niemiec, Szwajcarii, Luksemburga lub Belgii-Flandrii w ramach programu Weave. W konkursie nie ma limitów budżetowych na pojedynczy projekt. Kosztorys może obejmować m.in. wynagrodzenia, stypendia oraz koszty prowadzenia badań, w tym zakup aparatury, sprzętu, oprogramowania, materiałów, koszty usług obcych, wyjazdów i dostępu do międzynarodowych urządzeń badawczych. Kierownikiem projektu może być osoba z co najmniej jedną opublikowaną lub przyjętą do druku pracą naukową, lub przynajmniej jednym dokonaniem artystycznym bądź artystyczno-naukowym w przypadku działalności w zakresie twórczości i sztuki.
SONATA to konkurs skierowany do konkretnej grupy naukowców na początku kariery. W rozstrzygniętej właśnie edycji wnioski mogły składać osoby, które uzyskały stopień doktora między 1 stycznia 2018 roku a 31 grudnia 2023 roku. Podobnie jak w OPUS, kierownik musi mieć na swoim koncie publikacje lub dokonania artystyczne lub artystyczno-naukowe. Projekty SONATA mogą trwać 12, 24 lub 36 miesięcy. W budżecie można zaplanować wynagrodzenia dla kierownika i wykonawców projektu oraz koszty prowadzenia badań (sprzęty, usługi, materiały, wyjazdy, itp.), a także koszty obniżenia pensum dydaktycznego.
Finansowanie badań w ramach konkursu OPUS 30 otrzymało 33 naukowców z UJ (łączna kwota grantów wynosi 75 044 421 zł):
- dr hab. Marcin Waligóra, prof. UJ (Wydział Nauk o Zdrowiu) – Etyka badań wysokiego ryzyka z udziałem ludzi w onkologii. Nowe spojrzenie na ryzyko, korzyść i wartość społeczną – 834 300 zł,
- dr Leopold Hess (Wydział Filozoficzny) – Inferencjalizm jako ogólna teoria mowy prześladowczej – 218 990 zł,
- dr hab. Rafał Quirini-Popławski, prof. UJ (Wydział Historyczny) – Sztuka posiadłości genueńskich w Basenie Morza Egejskiego (1267-1566) – 405 277 zł,
- dr Daniel Štraub (Wydział Geografii i Geologii) – Geografia zdrowia: analiza przestrzennego dostępu do leczenia uzależnień w Polsce – 960 091 zł,
- dr Magdalena Kubal-Czerwińska (Wydział Geografii i Geologii) – Postawy społeczne i organizacja redystrybucji żywności w warunkach miejskich – 569 172 zł,
- dr Maciej Próchnicki (Wydział Prawa i Administracji) – Za co karzemy? Eksperymentalna jurysprudencja kryminalizacji substancjalnej – 1 369 182 zł,
- dr hab. Katarzyna Jaśko, prof. UJ (Wydział Filozoficzny) – Ideologia w działaniu: Psychologiczny model realizacji celów politycznych przez lewicę i prawicę – 2 335 080 zł,
- dr hab. Marcin Bukowski, prof. UJ (Wydział Filozoficzny) – Konstruktywne reakcje na zagrożenia społeczno-ekonomiczne: Znaczenie potrzeby kontroli i wysiłku umysłowego – 1 001 902 zł,
- dr Kinga Ciupińska (Wydział Filozoficzny) – Od zaburzenia do różnorodności: miary behawioralne i EEG jako dowód na adaptacyjny profil ADHD u dorosłych – 2 092 398 zł,
- dr hab. Mirosław Wyczesany, prof. UJ (Wydział Filozoficzny) – Standaryzacja kierunkowej metody analizy komunikacji źródeł mózgowych na dużych zestawach danych .EEG/MEG. Analiza sieci mózgowych związanych z procesami kontroli poznawczej – 1 514 239 zł,
- dr hab. Yusuke Azuma (Małopolskie Centrum Biotechnologii) – Inżynieria bakteryjnych klatek białkowych w wirusopodobne nanonośniki do programowalnej manipulacji kwasami nukleinowymi – 3 619 130 zł,
- dr hab. Aneta Stachowicz (Wydział Lekarski) – Persulfidacja białek jako nowy mechanizm regulujący przewlekły stan zapalny w miażdżycy – 2 665 700 zł,
- dr hab. Anna Grochot-Przęczek, prof. UJ (Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii) – Śródbłonkowy NRF2 w cholestatycznym włóknieniu: podejście oparte na mechanizmach i repozycjonowaniu leku – 3 195 032 zł,
- dr Agata Szade (Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii) – Przestrzenna i molekularna analiza wczesnych etapów rozwoju nowotworu w przebiegu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego – 4 209 610 zł,
- dr Mateusz Kucharczyk (Centrum Rozwoju Terapii Chorób Cywilizacyjnych i Związanych z Wiekiem UJ CM) – Czucie somatosensoryczne w udarze niedokrwiennym: znaczenie dróg korowo-rdzeniowych – 3 793 184 zł,
- dr Tomasz Kantyka (Małopolskie Centrum Biotechnologii) – Allosteryczna aktywacja PAD4 przez glikozaminoglikany: mechanistyczne podstawy do strukturalnie ukierunkowanego projektowania selektywnych inhibitorów – 3 500 178 zł,
- dr hab. Benedykt Władyka, prof. UJ (Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii) – Badania roli systemów toksyna-antytoksyna w etiologii i epidemiologii zakażeń gronkowcowych – 3 156 140 zł,
- prof. Joanna Cichy (Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii) – Rola keratynocytów w odporności prewencyjnej – 4 061 380 zł,
- prof. Krzysztof Kamiński (Wydział Farmaceutyczny) – Związki o podwójnym mechanizmie działania modulujące stres oksydacyjny i homeostazę glutaminianu jako nowa strategia terapeutyczna w leczeniu chorób mitochondrialnych – 4 948 954 zł,
- dr hab. Katarzyna Wójcik-Pszczoła (Wydział Farmaceutyczny) – Inhibitory fosfodiesterazy 8 jako innowacyjna perspektywa w leczeniu przebudowy i włóknienia dróg oddechowych w przewlekłych chorobach układu oddechowego – 2 978 020 zł,
- prof. Krzysztof Szczubiałka (Wydział Chemii) – Fotosensybilizowana przez protoporfirynę IX izomeryzacja fotoprzełączalnego analogu cisplatyny i kompleksów palladu do zastosowania w terapii skojarzonej łączącej chemioterapię fotoaktywowaną, radioterapię i terapię fotodynamiczną – badania in vitro – 3 784 440 zł,
- dr Bartosz Pomierny (Wydział Farmaceutyczny) – Translacyjne badanie neurozapalenia związanego z tętniakami wewnątrzczaszkowymi: od obserwacji klinicznych do modeli zwierzęcych – 4 327 480 zł,
- dr Jiali Wang (Wydział Biologii) – Utrata funkcji jako naturalny eksperyment: wzorce filogenomiczne i czynniki ewolucyjne ekstremalnej redukcji genomu u endosymbiontów owadów – 1 469 246 zł,
- prof. Łukasz Kosiński (Wydział Matematyki i Informatyki) – Wiele zmiennych zespolonych i powiązania z operatorami – 586 820 zł,
- dr Marcin Misiaszek (Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej) – Ciemna materia czy ciemny miraż? Rozstrzygający test SABRE, który rozwikła trzydziestoletnią zagadkę – 229 189 zł,
- dr hab. Jakub Szlachetko, prof. UJ (Narodowe Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS) – Autoreferencyjny rentgenowski układ pomiarowy jako przełomowe narzędzie w badaniach dynamiki procesów molekularnych w czasie rzeczywistym – 2 941 420 zł,
- dr hab. Piotr Korcyl (Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej) – Równania przepływu: od kwantowej teorii pola, przez kwantową grawitację, do głębokich sieci neuronowych – 2 352 160 zł,
- prof. Agnieszka Kaczor (Wydział Chemii) – CHIMERA: Chiralny mer trojański – chiralny sabotaż autopropagacji fibryli amyloidowych – 2 661 796 zł,
- prof. Artur Michalak (Wydział Chemii) – Różnicowy molekularny potencjał elektrostatyczny jako narzędzie opisu wiązania chemicznego – rozwój metodologii i jej zastosowania – 995 520 zł,
- prof. Miłosz Pawlicki (Wydział Chemii) – Trwale antyaromatyczne węglowodory policykliczne – w kierunku nowej generacji materiałów organicznych – 3 352 560 zł,
- dr Agnieszka Brzózka (Wydział Chemii) – Nowa klasa elektrolitów bezfluorkowych do anodowania tytanu: w kierunku zrównoważonej produkcji nanomateriałów dla zastosowań w energetyce – 2 388 760 zł,
- dr inż. Piotr Legutko (Wydział Chemii) – Projektowanie katalizatorów na bazie szkieł potasowych o kontrolowanej mikrostrukturze do eliminacji zanieczyszczeń powietrza – 1 516 460 zł,
- dr hab. Michał Wrona (Wydział Matematyki i Informatyki) – Problemy spełnialności więzów dla jednorodnych struktur nieskończonych: w stronę klasyfikacji – 1 366 400 zł.
Finansowanie badań w ramach konkursu SONATA 21 otrzymało 28 naukowców z UJ (łączna kwota grantów wynosi 39 696 836 zł):
- dr Christoph Merdes (Wydział Filozoficzny) – Racjonalność dystrybutywna: Teoria dociekań w warunkach umiarkowanego niedostatku – 873 500 zł,
- dr Magdalena Garnczarska (Wydział Historyczny) – Złota varietas i wielozmysłowe doświadczenia: zastosowanie PTM w badaniach nad złotem u Mistrza od Giovanniego da Gaibana – 404 465 zł,
- dr Ilona Kędzia-Warych (Wydział Filologiczny) – Analiza zbioru tekstów siddhara Ramadewara jako spójnego korpusu tamilskiej tradycji alchemicznej – 617 300 zł,
- dr Sebastian Wielosz (Wydział Filologiczny) – Zbiory Libri Sinici. Neue Sammlung w zasobach „Berlinki” Biblioteki Jagiellońskiej – 141 646 zł,
- dr Dariusz Stolicki (Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych) – Proporcjonalność wyborów: między obietnicami, konsekwencjami i anomaliami – 997 472 zł,
- dr Konrad Gliściński (Wydział Prawa i Administracji) – Budowanie teoretycznych podstaw zrównoważonego ekosystemu kreatywnego: w kierunku harmonizacji norm prawa autorskiego z rzeczywistym procesem twórczym – 1 299 272 zł,
- dr Paulina Kamińska (Wydział Prawa i Administracji) – Sądowe postępowanie egzekucyjne w Wolnym Mieście Krakowie (1815-1846) – prawodawstwo i praktyka na tle porównawczym – 690 365 zł,
- dr Michał Ociepka (Wydział Filozoficzny) – Desynchronizacja aktywności mózgu jako czynnik spadku funkcji poznawczych z wiekiem: mechanizmy i prewencja – 1 157 000 zł,
- dr Magdalena Surman (Wydział Biologii) – N-glikozylacja jako modulator składu proteomu i funkcjonalności mikropęchęrzyków zewnątrzkomórkowych oraz jej potencjał diagnostyczny w nowotworach urologicznych – 1 994 541 zł,
- dr Sonia Trojan (Wydział Lekarski) – Analiza roli PFKFB4 w metabolizmie, reakcji na stres i procesach selekcji klonalnej w nerwiaku zarodkowym – 1 838 990 zł,
- dr Małgorzata Figiel (Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii) – YY1 na rozdrożach architektury genomu i dostępności chromatyny w raku prostaty – 1 295 640 zł,
- dr Elżbieta Karnas (Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii) – Rola miRNA we wpływie pęcherzyków zewnątrzkomórkowych z ludzkich komórek iPS na potencjał hematopoetyczny komórek krwiotwórczych krwi pępowinowej – 2 075 780 zł,
- dr inż. Anna Mieszkowska (Wydział Biologii) – Ramnogalakturonan-I: schemat przeprogramowania komórek układu odpornościowego w procesach zapalnych i regeneracji tkanek – 1 994 140 zł,
- dr Agnieszka Drzał (Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii) – Ortotopowe mikrośrodowiska nowotworowe: mechaniczna adaptacja i multimodalne profilowanie in vivo – 2 129 632 zł,
- dr Aleksandra Trenk (Wydział Biologii) – Rola oksytocyny i relaksyny-3 w kontroli aktywności neuronalnej pola CA3 brzusznego hipokampa w kontekście mechanizmów stresu pourazowego – 1 460 828 zł,
- dr Anna Guguła (Wydział Biologii) – Wpływ traumatycznych doświadczeń we wczesnym dzieciństwie na molekularne i funkcjonalne procesy zachodzące w obrębie szlaku boczna uzdeczka – jądro niepewne: badania w kontekście uzależnienia od alkoholu – 1 830 000 zł,
- dr Katarzyna Owczarek (Małopolskie Centrum Biotechnologii) – HCoV-HKU1 i jego zasady infekcji: klucz do zrozumienia infekcji koronawirusowych – 2 984 730 zł,
- dr Barbara Mordyl (Wydział Farmaceutyczny) – Hybrydowe modulatory GABA-A/TSPO jako strategia wygaszania zapalenia i wzmacniania procesów neuroplastyczności wspierających rekonwalescencję po udarze mózgu – 1 875 056 zł,
- dr Alicja Hinz (Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii) – W poszukiwaniu skutecznej terapii choroby Parkinsona: celowana nanoplatforma o podwójnym działaniu – 1 993 236 zł,
- dr Greta Klejborowska (Wydział Farmaceutyczny) – Strategia podwójnego celowania w chorobie Alzheimera: modulacja receptora 5-HT6 i inhibicja ferroptozy – 2 185 490 zł,
- dr Magdalena Migalska (Wydział Biologii) – Ewolucja genów odporności wrodzonej i typów komórek odpornościowych u salamander – 1 567 700 zł,
- dr Tomasz Pełka (Wydział Matematyki i Informatyki) – Geometria w promieniu zero: nowe konstrukcje hybrydowe w teorii osobliwości i symetrii lustrzanej – 549 000 zł,
- dr Marcin Sroka (Wydział Matematyki i Informatyki) – Równania Hesjanowe i Analiza Geometryczna – 282 052 zł,
- dr Szymon Starzonek (Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej) – Aktywne Szkła: Badanie Wielkoskalowej Dynamiki oraz Przejść Fazowych w Zwartych Modelach Miękkiej Materii – 1 448 126 zł,
- dr Grzegorz Zając (Jagiellońskie Centrum Rozwoju Leków) – CHIR4AD: W kierunku udoskonalenia diagnostyki choroby Alzheimera – chiralooptyczne sondy do wczesnego wykrywania agregatów białek – 2 089 128 zł,
- dr inż. Radosław Porada (Wydział Chemii) – Od ekstrakcji, przez retencję, do jonizacji: predykcyjne modele pracy systemu online SFE–SFC–HRMS dla związków lipofilowych i polarnych w złożonych matrycach żywności – 1 384 700 zł,
- dr Ewa Machalska (Wydział Chemii) – Chiral2Med: Projektowanie i testowanie chiralnych bimetalicznych klatek molekularnych do wiązania, transportowania i uwalniania małych cząsteczek gości (leków) w ukierunkowanej terapii przeciwnowotworowej – 2 149 240 zł,
- dr Anna Bojarczuk (Wydział Geografii i Geologii) – Wylesienia jako czynnik sterujący obiegiem biogenów i zawiesiny w zlewniach górskich: znaczenie skali, lokalizacji oraz zmienności sezonowej, dobowej i epizodycznej w świetle wysokorozdzielczego monitoringu czasowego – 387 777 zł.





















