Do końca roku w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie można oglądać jedyne w Polsce dzieło Vincenta van Gogha. To rzadki, wczesny pejzaż holenderskiego artysty – zupełnie inny niż barwne „Słoneczniki” czy „Pokój w Arles”.
Muzeum Narodowe w Krakowie poinformowało, że obraz „Wiejskie chaty pośród drzew” został już wyeksponowany w nowo otwartej Galerii Sztuki Europejskiej. Płótno wypożyczono z Kolekcji im. Jana Pawła II, należącej do Archidiecezji Warszawskiej, i pozostanie w Krakowie przez najbliższe dwanaście miesięcy.
To jedno z pierwszych olejnych dzieł artysty, powstałe w 1883 roku. Pięć lat później van Gogh stworzy swoje najbardziej rozpoznawalne obrazy, ale w tym czasie wciąż pracował w surowej, stonowanej estetyce. Miłosz Kargol, kurator Galerii Sztuki Europejskiej, zwraca uwagę, że skromna zabudowa wtopiona w gęstą zieleń drzew stanowi kompletny kontrast wobec późniejszych, nasyconych kolorem kompozycji mistrza. Dzieło jest oszczędne w formie, ciemne, zanurzone w realizmie, dalekie od paryskiego okresu twórczości, który ukształtował nowoczesny styl van Gogha.
Pejzaż trafił do polskich zbiorów w latach 80. Od tego czasu pozostaje własnością Archidiecezji Warszawskiej, a od 2020 roku znajduje się w depozycie Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego. Wcześniej zawędrował do prywatnych kolekcjonerów w Belgii i Szwajcarii. Dopiero w 2021 roku, dzięki współpracy Laboratorium Analiz i Nieniszczących Badań Obiektów Zabytkowych (LANBOZ) i Van Gogh Museum w Amsterdamie, autorstwo zostało ostatecznie potwierdzone. Badacze, wykorzystując nowoczesne techniki, prześledzili także proces powstawania obrazu – od podmalówki po ostatnie warstwy pigmentu.
Galeria Sztuki Europejskiej w Gmachu Głównym, otwarta w grudniu ubiegłego roku, prezentuje ponad 120 dzieł od XIII do XX wieku. Wśród nich znajdują się obrazy Paola Veneziana, Lorenza Lotta, Lavinii Fontany, Pietera Brueghela młodszego, Lucasa Cranacha młodszego, Luki Giordana, Mattii Pretiego, Elisabeth Vigée-Lebrun czy Maurice’a de Vlamincka. Van Gogh dołącza do tej listy jako najbardziej rozpoznawalny artysta prezentowany obecnie w krakowskiej kolekcji – i zarazem jedyny, którego dzieło znajduje się w polskich zbiorach.
