Po dekadach niepewności i domysłów jedna z najbardziej tajemniczych prac Józef Mehoffer została odnaleziona. Obraz „Powstanie warszawskie”, uznawany za zaginiony od czasów II wojny światowej, trafił do Muzeum Narodowe w Krakowie i jest już udostępniany zwiedzającym w domu artysty przy ul. Krupniczej. Dla historyków sztuki to odkrycie o randze sensacji.
Informację o odnalezieniu obrazu przekazało w poniedziałek Muzeum Narodowe w Krakowie. Jak poinformował dyrektor placówki, prof. Andrzej Szczerski, dzieło zostało odnalezione przez Beskidzkie Muzeum Rozproszone Diecezji Bielsko-Żywieckiej i trafiło do Krakowa jako depozyt.
Odnaleziony obraz ma formę tryptyku. Przedstawia sceny walk powstańczych oraz kompozycje o charakterze symbolicznym, odnoszące się do Powstania Warszawskiego. Według muzealników dzieło zachowało się w dobrym stanie. Fakt powstania obrazu był znany historykom sztuki z przekazów źródłowych. W swoich wspomnieniach pisała o nim żona artysty, Jadwiga z Janakowskich. Przez dziesięciolecia nie było jednak wiadomo, co stało się z pracą po II wojnie światowej ani gdzie mogła się znajdować.
Historycy sztuki podkreślają, że „Powstanie warszawskie” jest jedną z ostatnich dużych realizacji Józefa Mehoffera, który zmarł w 1946 roku. Artysta, zaliczany do najwybitniejszych twórców Młodej Polski, znany jest przede wszystkim z malarstwa symbolicznego, polichromii oraz projektów witraży. Dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie określił odnalezienie obrazu jako wydarzenie o dużym znaczeniu dla badań nad twórczością Mehoffera, ponieważ potwierdza istnienie dzieła, które przez lata funkcjonowało jedynie w opisach i relacjach.
Obraz można oglądać w Domu Józefa Mehoffera – oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie, mieszczącym się w dawnym domu i pracowni artysty przy ul. Krupniczej. To tam dzieło zostało włączone do stałej narracji wystawy poświęconej życiu i twórczości malarza. Muzeum zapowiada dalsze badania nad historią obrazu oraz jego dokumentację konserwatorską. Odnalezienie „Powstania warszawskiego” uznawane jest za jedno z ważniejszych odkryć muzealnych ostatnich lat w Krakowie.
